AN10.54
6. Das Kapitel über den eigenen Geist
6. Sacittavagga
Sammlung
„Mönche und Nonnen, wenn ein Mönch nicht im Erfassen des Geistes anderer bewandert ist, soll er sich schulen: ‚Ich will im Erfassen meines eigenen Geistes bewandert sein.‘ So soll er sich schulen.
Und wie ist ein Mönch im Erfassen seines eigenen Geistes bewandert? Wie eine Frau oder ein Mann, jung, jugendlich, in Schmuck vernarrt. Dieser Mensch würde in einem reinen, blanken Spiegel oder einer Schale klaren Wassers sein Spiegelbild betrachten. Wenn er dort eine Unreinheit oder einen Makel sähe, würde er versuchen, das zu entfernen. Aber wenn er keine Unreinheit und keinen Makel sähe, wäre er damit zufrieden, da er alles hätte, was er sich wünschte: ‚Was für ein Glück, ich bin rein!‘ Ebenso ist es für die tauglichen Eigenschaften eines Mönchs eine große Hilfe, wenn er prüft: ‚Besitze ich die innere Sammlung des Herzens oder nicht? Besitze ich die höhere Weisheit, die die Gesetzmäßigkeiten klar sieht, oder nicht?‘
Wenn er beim Prüfen erkennt: ‚Ich besitze die Sammlung, aber nicht die Klarsicht‘, dann soll er auf Sammlung gegründet Meditation üben, um Klarsicht zu gewinnen. Nach einiger Zeit wird er sowohl Sammlung als auch Klarsicht besitzen.
Doch wenn er beim Prüfen erkennt: ‚Ich besitze die Klarsicht, aber nicht die Sammlung‘, dann soll er auf Klarsicht gegründet Meditation üben, um Sammlung zu gewinnen. Nach einiger Zeit wird er sowohl Klarsicht als auch Sammlung besitzen.
Doch wenn er beim Prüfen erkennt: ‚Ich besitze weder Sammlung noch Klarsicht‘, dann soll er, um diese tauglichen Eigenschaften zu gewinnen, herausragenden Enthusiasmus aufbieten, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein. Wie wenn eure Kleider oder euer Kopf in Flammen stünden: Um sie zu löschen, würdet ihr herausragenden Enthusiasmus aufbieten, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein. Ebenso soll dieser Mönch, um diese tauglichen Eigenschaften zu gewinnen, herausragenden Enthusiasmus und herausragende Mühe aufbieten. Nach einiger Zeit wird er sowohl Sammlung als auch Klarsicht besitzen.
Doch wenn er beim Prüfen erkennt: ‚Ich besitze sowohl Sammlung als auch Klarsicht‘, dann soll er auf diese tauglichen Eigenschaften gegründet weiterhin Meditation üben, um die Befleckungen aufzulösen.
Ich sage, es gibt zwei Arten von Roben: die, die getragen werden soll, und die, die nicht getragen werden soll. Ich sage, es gibt zwei Arten von Almosen: das, das gegessen werden soll, und das, das nicht gegessen werden soll. Ich sage, es gibt zwei Arten von Unterkunft: die, die aufgesucht werden soll, und die, die nicht aufgesucht werden soll. Ich sage, es gibt zwei Arten von Dorf oder Marktflecken: die, die aufgesucht werden sollen, und die, die nicht aufgesucht werden sollen. Ich sage, es gibt zwei Arten von Ländern: das, das aufgesucht werden soll, und das, das nicht aufgesucht werden soll. Ich sage, es gibt zwei Arten von Personen: die, die aufgesucht werden soll, und die, die nicht aufgesucht werden soll.
‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Roben: die, die getragen werden soll, und die, die nicht getragen werden soll.‘ Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt? Nun, wenn ihr von einer Robe erkennt: ‚Wenn ich diese Robe trage, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollt ihr diese Robe nicht tragen. Wenn ihr hingegen von einer Robe erkennt: ‚Wenn ich diese Robe trage, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollt ihr diese Robe tragen. ‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Roben: die, die getragen werden soll, und die, die nicht getragen werden soll.‘ Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Almosen: das, das gegessen werden soll, und das, das nicht gegessen werden soll.‘ Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt? Nun, wenn ihr von einem Almosen erkennt: ‚Wenn ich dieses Almosen esse, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollt ihr dieses Almosen nicht essen. Wenn ihr hingegen von einem Almosen erkennt: ‚Wenn ich dieses Almosen esse, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollt ihr dieses Almosen essen. ‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Almosen: das, das gegessen werden soll, und das, das nicht gegessen werden soll.‘ Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Unterkunft: die, die aufgesucht werden soll, und die, die nicht aufgesucht werden soll.‘ Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt? Nun, wenn ihr von einer Unterkunft erkennt: ‚Wenn ich diese Unterkunft aufsuche, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollt ihr diese Unterkunft nicht aufsuchen. Wenn ihr hingegen von einer Unterkunft erkennt: ‚Wenn ich diese Unterkunft aufsuche, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollt ihr diese Unterkunft aufsuchen. ‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Unterkunft: die, die aufgesucht werden soll, und die, die nicht aufgesucht werden soll.‘ Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Dorf oder Marktflecken: die, die aufgesucht werden sollen, und die, die nicht aufgesucht werden sollen.‘ Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt? Nun, wenn ihr von einem Dorf oder Marktflecken erkennt: ‚Wenn ich dieses Dorf oder diesen Marktflecken aufsuche, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollt ihr dieses Dorf oder diesen Marktflecken nicht aufsuchen. Wenn ihr hingegen von einem Dorf oder Marktflecken erkennt: ‚Wenn ich dieses Dorf oder diesen Marktflecken aufsuche, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollt ihr dieses Dorf oder diesen Marktflecken aufsuchen. ‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Dorf oder Marktflecken: die, die aufgesucht werden sollen, und die, die nicht aufgesucht werden sollen.‘ Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Ländern: das, das aufgesucht werden soll, und das, das nicht aufgesucht werden soll.‘ Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt? Nun, wenn ihr von einem Land erkennt: ‚Wenn ich dieses Land aufsuche, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollt ihr dieses Land nicht aufsuchen. Wenn ihr hingegen von einem Land erkennt: ‚Wenn ich dieses Land aufsuche, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollt ihr dieses Land aufsuchen. ‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Ländern: das, das aufgesucht werden soll, und das, das nicht aufgesucht werden soll.‘ Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Personen: die, die aufgesucht werden soll, und die, die nicht aufgesucht werden soll.‘ Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt? Nun, wenn ihr von einer Person erkennt: ‚Wenn ich diese Person aufsuche, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollt ihr diese Person nicht aufsuchen. Wenn ihr hingegen von einer Person erkennt: ‚Wenn ich diese Person aufsuche, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollt ihr diese Person aufsuchen. ‚Ich sage, es gibt zwei Arten von Personen: die, die aufgesucht werden soll, und die, die nicht aufgesucht werden soll.‘ Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.“
Serenity
“Mendicants, if a mendicant isn’t skilled in encompassing another’s mind, then they should train themselves: ‘I will be skilled in encompassing my own mind.’
And how is a mendicant skilled in encompassing their own mind? Suppose there was a woman or man who was young, youthful, and fond of adornments, and they check their own reflection in a clean bright mirror or a clear bowl of water. If they see any dirt or blemish there, they’d try to remove it. But if they don’t see any dirt or blemish there, they’re happy with that, as they’ve got all they wished for: ‘How fortunate that I’m clean!’ In the same way, checking is very helpful for a mendicant’s skillful qualities. ‘Do I have internal serenity of heart or not? Do I have the higher wisdom of discernment of principles or not?’
Suppose that, upon checking, a mendicant knows this: ‘I have serenity but not discernment.’ Grounded on serenity, they should practice meditation to get discernment. After some time they have both serenity and discernment.
But suppose that, upon checking, a mendicant knows this: ‘I have discernment but not serenity.’ Grounded on discernment, they should practice meditation to get serenity. After some time they have both serenity and discernment.
But suppose that, upon checking, a mendicant knows this: ‘I have neither serenity nor discernment.’ In order to get those skillful qualities, they should apply extraordinary enthusiasm, effort, zeal, vigor, perseverance, mindfulness, and situational awareness. Suppose your clothes or head were on fire. In order to extinguish it, you’d apply intense enthusiasm, effort, zeal, vigor, perseverance, mindfulness, and situational awareness. In the same way, in order to get those skillful qualities, that mendicant should apply extraordinary enthusiasm … After some time they have both serenity and discernment.
But suppose that, upon checking, a mendicant knows this: ‘I have both serenity and discernment.’ Grounded on those skillful qualities, they should practice meditation further to end the defilements.
I say that there are two kinds of robes: those you should wear, and those you shouldn’t wear. I say that there are two kinds of almsfood: that which you should eat, and that which you shouldn’t eat. I say that there are two kinds of lodging: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent. I say that there are two kinds of village or town: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent. I say that there are two kinds of country: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent. I say that there are two kinds of individual: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent.
‘I say that there are two kinds of robes: those you should wear, and those you shouldn’t wear.’ That’s what I said, but why did I say it? Well, should you know of a robe: ‘When I wear this robe, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not wear that kind of robe. Whereas, should you know of a robe: ‘When I wear this robe, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should wear that kind of robe. ‘I say that there are two kinds of robes: those you should wear, and those you shouldn’t wear.’ That’s what I said, and this is why I said it.
‘I say that there are two kinds of almsfood: that which you should eat, and that which you shouldn’t eat.’ That’s what I said, but why did I say it? Well, should you know of almsfood: ‘When I eat this almsfood, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not eat that kind of almsfood. Whereas, should you know of almsfood: ‘When I eat this almsfood, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should eat that kind of almsfood. ‘I say that there are two kinds of almsfood: that which you should eat, and that which you shouldn’t eat.’ That’s what I said, and this is why I said it.
‘I say that there are two kinds of lodging: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent.’ That’s what I said, but why did I say it? Well, should you know of a lodging: ‘When I frequent this lodging, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not frequent that kind of lodging. Whereas, should you know of a lodging: ‘When I frequent this lodging, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should frequent that kind of lodging. ‘I say that there are two kinds of lodging: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent.’ That’s what I said, and this is why I said it.
‘I say that there are two kinds of village or town: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent.’ That’s what I said, but why did I say it? Well, should you know of a village or town: ‘When I frequent this village or town, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not frequent that kind of village or town. Whereas, should you know of a village or town: ‘When I frequent this village or town, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should frequent that kind of village or town. ‘I say that there are two kinds of village or town: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent.’ That’s what I said, and this is why I said it.
‘I say that there are two kinds of country: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent.’ That’s what I said, but why did I say it? Well, should you know of a country: ‘When I frequent this country, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not frequent that kind of country. Whereas, should you know of a country: ‘When I frequent this country, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should frequent that kind of country. ‘I say that there are two kinds of country: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent.’ That’s what I said, and this is why I said it.
‘I say that there are two two kinds of individual: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent.’ That’s what I said, but why did I say it? Well, should you know of an individual: ‘When I frequent this individual, unskillful qualities grow, and skillful qualities decline.’ You should not frequent that kind of individual. Whereas, should you know of an individual: ‘When I frequent this individual, unskillful qualities decline, and skillful qualities grow.’ You should frequent that kind of individual. ‘I say that there are two kinds of individual: those you should frequent, and those you shouldn’t frequent.’ That’s what I said, and this is why I said it.”
Samathasutta
“No ce, bhikkhave, bhikkhu paracittapariyāyakusalo hoti, atha ‘sacittapariyāyakusalo bhavissāmī’ti— evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sacittapariyāyakusalo hoti? Seyyathāpi, bhikkhave, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udapatte sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno sace tattha passati rajaṁ vā aṅgaṇaṁ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati. No ce tattha passati rajaṁ vā aṅgaṇaṁ vā, tenevattamano hoti paripuṇṇasaṅkappo: ‘lābhā vata me, parisuddhaṁ vata me’ti. Evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhuno paccavekkhaṇā bahukārā hoti kusalesu dhammesu: ‘lābhī nu khomhi ajjhattaṁ cetosamathassa, na nu khomhi lābhī ajjhattaṁ cetosamathassa, lābhī nu khomhi adhipaññādhammavipassanāya, na nu khomhi lābhī adhipaññādhammavipassanāyā’ti.
Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti: ‘lābhīmhi ajjhattaṁ cetosamathassa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā ajjhattaṁ cetosamathe patiṭṭhāya adhipaññādhammavipassanāya yogo karaṇīyo. So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṁ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya.
Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti: ‘lābhīmhi adhipaññādhammavipassanāya, na lābhī ajjhattaṁ cetosamathassā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā adhipaññādhammavipassanāya patiṭṭhāya ajjhattaṁ cetosamathe yogo karaṇīyo. So aparena samayena lābhī ceva hoti adhipaññādhammavipassanāya lābhī ca ajjhattaṁ cetosamathassa.
Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti: ‘na lābhī ajjhattaṁ cetosamathassa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁyeva kusalānaṁ dhammānaṁ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ. Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā. Evamevaṁ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṁyeva kusalānaṁ dhammānaṁ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ. So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṁ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya.
Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti: ‘lābhīmhi ajjhattaṁ cetosamathassa, lābhī adhipaññādhammavipassanāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesuyeva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṁ khayāya yogo karaṇīyo.
Cīvarampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampi. Piṇḍapātampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampi. Senāsanampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampi. Gāmanigamampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampi. Janapadapadesampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampi. Puggalampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampi.
‘Cīvarampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ? Tattha yaṁ jaññā cīvaraṁ: ‘idaṁ kho me cīvaraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṁ cīvaraṁ na sevitabbaṁ. Tattha yaṁ jaññā cīvaraṁ: ‘idaṁ kho me cīvaraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṁ cīvaraṁ sevitabbaṁ. ‘Cīvarampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
‘Piṇḍapātampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ? Tattha yaṁ jaññā piṇḍapātaṁ: ‘imaṁ kho me piṇḍapātaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo piṇḍapāto na sevitabbo. Tattha yaṁ jaññā piṇḍapātaṁ: ‘imaṁ kho me piṇḍapātaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo piṇḍapāto sevitabbo. ‘Piṇḍapātampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
‘Senāsanampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ? Tattha yaṁ jaññā senāsanaṁ: ‘idaṁ kho me senāsanaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṁ senāsanaṁ na sevitabbaṁ. Tattha yaṁ jaññā senāsanaṁ: ‘idaṁ kho me senāsanaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṁ senāsanaṁ sevitabbaṁ. ‘Senāsanampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
‘Gāmanigamampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ? Tattha yaṁ jaññā gāmanigamaṁ: ‘imaṁ kho me gāmanigamaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo. Tattha yaṁ jaññā gāmanigamaṁ: ‘imaṁ kho me gāmanigamaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo gāmanigamo sevitabbo. ‘Gāmanigamampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
‘Janapadapadesampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ? Tattha yaṁ jaññā janapadapadesaṁ: ‘imaṁ kho me janapadapadesaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo janapadapadeso na sevitabbo. Tattha yaṁ jaññā janapadapadesaṁ: ‘imaṁ kho me janapadapadesaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo janapadapadeso sevitabbo. ‘Janapadapadesampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
‘Puggalampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ? Tattha yaṁ jaññā puggalaṁ: ‘imaṁ kho me puggalaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo puggalo na sevitabbo. Tattha yaṁ jaññā puggalaṁ: ‘imaṁ kho me puggalaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo puggalo sevitabbo. ‘Puggalampāhaṁ, bhikkhave, duvidhena vadāmi— sevitabbampi asevitabbampī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttan”ti.