SN22.36
4. Das Kapitel über das, was nicht euer ist
4. Natumhākavagga
Ein Mönch (2)
In Sāvatthī.
Da ging ein Mönch zum Buddha … und sagte zu ihm: „Herr, dass der Buddha mir in kurzer Form eine Dhammaunterweisung gebe. Wenn ich sie gehört habe, werde ich allein leben, zurückgezogen, beflissen, eifrig und entschlossen.“
„Mönch, du wirst an dem gemessen, wozu du eine zugrunde liegende Neigung hast, und du wirst als das gerechnet, woran du gemessen bist. Du wirst nicht an dem gemessen, wozu du keine zugrunde liegende Neigung hast, und du wirst nicht als das gerechnet, woran du nicht gemessen bist.“
„Verstanden, Gesegneter! Verstanden, Heiliger!“
„Aber wie verstehst du die ausführliche Bedeutung meiner kurzen Aussage?“
„Wenn man eine zugrunde liegende Neigung zu Form hat, wird man an dieser gemessen, und man wird als das gerechnet, woran man gemessen ist. Wenn man eine zugrunde liegende Neigung zu Gefühl … zu Wahrnehmung … zu Willensbildungsprozessen … zu Bewusstsein hat, wird man an diesem gemessen, und man wird als das gerechnet, woran man gemessen ist.
Wenn man keine zugrunde liegende Neigung zu Form hat, wird man nicht an dieser gemessen, und man wird nicht als das gerechnet, woran man nicht gemessen ist. Wenn man keine zugrunde liegende Neigung zu Gefühl … zu Wahrnehmung … zu Willensbildungsprozessen … zu Bewusstsein hat, wird man nicht an diesem gemessen, und man wird nicht als das gerechnet, woran man nicht gemessen ist.
So verstehe ich die ausführliche Bedeutung dieser kurzen Aussage des Buddha.“
„Gut, gut, Mönch! Es ist gut, dass du die ausführliche Bedeutung meiner kurzen Aussage so verstehst.
Wenn man eine zugrunde liegende Neigung zu Form hat, wird man an dieser gemessen, und man wird als das gerechnet, woran man gemessen ist. Wenn man eine zugrunde liegende Neigung zu Gefühl … zu Wahrnehmung … zu Willensbildungsprozessen … zu Bewusstsein hat, wird man an diesem gemessen, und man wird als das gerechnet, woran man gemessen ist.
Wenn man keine zugrunde liegende Neigung zu Form hat, wird man nicht an dieser gemessen, und man wird nicht als das gerechnet, woran man nicht gemessen ist. Wenn man keine zugrunde liegende Neigung zu Gefühl … zu Wahrnehmung … zu Willensbildungsprozessen … zu Bewusstsein hat, wird man nicht an diesem gemessen, und man wird nicht als das gerechnet, woran man nicht gemessen ist.
So ist die ausführliche Bedeutung dieser meiner kurzen Aussage zu verstehen.“ …
Und jener Mönch wurde einer der Vollendeten.
A Mendicant (2nd)
At Sāvatthī.
Then a mendicant went up to the Buddha … and asked him, “Sir, may the Buddha please teach me Dhamma in brief. When I’ve heard it, I’ll live alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute.”
“Mendicant, you’re measured against what you have an underlying tendency for, and you’re reckoned by what you’re measured against. You’re not measured against what you have no underlying tendency for, and you’re not reckoned by what you’re not measured against.”
“Understood, Blessed One! Understood, Holy One!”
“But how do you see the detailed meaning of my brief statement?”
“If you have an underlying tendency for form, you’re measured against that, and you’re reckoned by what you’re measured against. If you have an underlying tendency for feeling … perception … choices … consciousness, you’re measured against that, and you’re reckoned by what you’re measured against.
If you have no underlying tendency for form, you’re not measured against that, and you’re not reckoned by what you’re not measured against. If you have no underlying tendency for feeling … perception … choices … consciousness, you’re not measured against that, and you’re not reckoned by what you’re not measured against.
That’s how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.”
“Good, good, mendicant! It’s good that you understand the detailed meaning of what I’ve said in brief like this.
If you have an underlying tendency for form, you’re measured against that, and you’re reckoned by what you’re measured against. If you have an underlying tendency for feeling … perception … choices … consciousness, you’re measured against that, and you’re reckoned by what you’re measured against.
If you have no underlying tendency for form, you’re not measured against that, and you’re not reckoned by what you’re not measured against. If you have no underlying tendency for feeling … perception … choices … consciousness, you’re not measured against that, and you’re not reckoned by what you’re not measured against.
This is how to understand the detailed meaning of what I said in brief.” …
And that mendicant became one of the perfected.
Dutiyaaññatarabhikkhusutta
Sāvatthinidānaṁ.
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā …pe… ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca: “sādhu me, bhante, bhagavā saṅkhittena dhammaṁ desetu yamahaṁ bhagavato dhammaṁ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyyan”ti.
“Yaṁ kho, bhikkhu, anuseti taṁ anumīyati; yaṁ anumīyati tena saṅkhaṁ gacchati. Yaṁ nānuseti na taṁ anumīyati; yaṁ nānumīyati na tena saṅkhaṁ gacchatī”ti.
“Aññātaṁ, bhagavā, aññātaṁ, sugatā”ti.
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, mayā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāsī”ti?
“Rūpañce, bhante, anuseti taṁ anumīyati; yaṁ anumīyati tena saṅkhaṁ gacchati. Vedanañce anuseti … saññañce anuseti … saṅkhāre ce anuseti … viññāṇañce anuseti taṁ anumīyati; yaṁ anumīyati tena saṅkhaṁ gacchati.
Rūpañce, bhante, nānuseti na taṁ anumīyati; yaṁ nānumīyati na tena saṅkhaṁ gacchati. Vedanañce nānuseti … saññañce nānuseti … saṅkhāre ce nānuseti … viññāṇañce nānuseti na taṁ anumīyati; yaṁ nānumīyati na tena saṅkhaṁ gacchati.
Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.
“Sādhu sādhu, bhikkhu. Sādhu kho tvaṁ, bhikkhu, mayā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāsi.
Rūpañce, bhikkhu, anuseti taṁ anumīyati; yaṁ anumīyati tena saṅkhaṁ gacchati. Vedanañce, bhikkhu … saññañce, bhikkhu … saṅkhāre ce, bhikkhu … viññāṇañce, bhikkhu, anuseti taṁ anumīyati; yaṁ anumīyati tena saṅkhaṁ gacchati.
Rūpañce, bhikkhu, nānuseti na taṁ anumīyati; yaṁ nānumīyati na tena saṅkhaṁ gacchati. Vedanañce nānuseti … saññañce nānuseti … saṅkhāre ce nānuseti … viññāṇañce nānuseti na taṁ anumīyati; yaṁ nānumīyati na tena saṅkhaṁ gacchati.
Imassa kho, bhikkhu, mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti …pe…
aññataro ca pana so bhikkhu arahataṁ ahosīti.