SN35.95
10. Das Kapitel über die Sechser
10. Saḷavagga
Mit Māluṅkyaputta
Da ging der Ehrwürdige Māluṅkyaputta zum Buddha … und sagte zu ihm: „Herr, dass der Buddha mir in kurzer Form eine Dhammaunterweisung gebe. Wenn ich sie gehört habe, werde ich allein leben, zurückgezogen, beflissen, eifrig und entschlossen.“
„Nun, Māluṅkyaputta, was sollen wir da zu den jungen Mönchen sagen, wenn selbst ein alter Mann wie du, bejahrt und hochbetagt, in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen, um eine kurze Unterweisung bittet?“
„Herr, dass der Buddha mir, obwohl ich ein alter Mann bin, bejahrt und hochbetagt, in kurzer Form eine Dhammaunterweisung gebe! Dass der Heilige mich den Dhamma in kurzer Form lehre! Hoffentlich kann ich die Bedeutung der Worte des Buddha verstehen! Hoffentlich kann ich ein Erbe der Lehre des Buddha sein!“
„Was denkst du, Māluṅkyaputta? Hast du irgendein Sehnen oder Begehren oder eine Zuneigung zu Bildern, die das Auge erkennt, die du nicht gesehen noch jemals zuvor gesehen hast noch jetzt siehst noch von ihnen denkst, man könne sie sehen?“
„Nein, Herr.“
„Hast du irgendein Sehnen oder Begehren oder eine Zuneigung zu Tönen, die das Ohr erkennt …
zu Gerüchen, die die Nase erkennt …
zu Geschmäcken, die die Zunge erkennt …
zu Berührungen, die der Körper erkennt …
zu Vorstellungen, die der Geist erkennt, die du nicht erkannt noch jemals zuvor erkannt hast noch jetzt erkennst noch von ihnen denkst, man könne sie erkennen?“
„Nein, Herr.“
„Wenn das so ist – wenn es um sichtbare, hörbare, denkbare und erkennbare Dinge geht: Im Gesehenen wird nur das Gesehene sein; im Gehörten wird nur das Gehörte sein; im Gedachten wird nur das Gedachte sein; im Erkannten wird nur das Erkannte sein. Wenn das so ist, wirst du nicht ‚durch dieses‘ sein. Wenn du nicht ‚durch dieses‘ bist, wirst du nicht ‚in diesem‘ sein. Wenn du nicht ‚in diesem‘ bist, wirst du nicht hier sein, nicht im Jenseits und nicht dazwischen. Eben das ist das Ende des Leidens.“
„Herr, so verstehe ich die ausführliche Bedeutung der kurzen Aussage des Buddha:
‚Wenn du ein Bild siehst und die Achtsamkeit verlierst, richtest du den Geist auf ein anziehendes Merkmal. Indem du es mit begehrlichem Geist erfährst, hältst du weiter daran fest.
Aus Bildern entstehen viele Gefühle. Durch Begehrlichkeit und Grausamkeit wird der Geist geschädigt. Wenn du so Leiden anhäufst, heißt es, du seist vom Erlöschen weit entfernt.
Wenn du einen Ton hörst und die Achtsamkeit verlierst, richtest du den Geist auf ein anziehendes Merkmal. Indem du ihn mit begehrlichem Geist erfährst, hältst du weiter daran fest.
Aus Tönen entstehen viele Gefühle. Durch Begehrlichkeit und Grausamkeit wird der Geist geschädigt. Wenn du so Leiden anhäufst, heißt es, du seist vom Erlöschen weit entfernt.
Wenn du einen Geruch riechst und die Achtsamkeit verlierst, richtest du den Geist auf ein anziehendes Merkmal. Indem du ihn mit begehrlichem Geist erfährst, hältst du weiter daran fest.
Aus Gerüchen entstehen viele Gefühle. Durch Begehrlichkeit und Grausamkeit wird der Geist geschädigt. Wenn du so Leiden anhäufst, heißt es, du seist vom Erlöschen weit entfernt.
Wenn du einen Geschmack schmeckst und die Achtsamkeit verlierst, richtest du den Geist auf ein anziehendes Merkmal. Indem du ihn mit begehrlichem Geist erfährst, hältst du weiter daran fest.
Aus Geschmäcken entstehen viele Gefühle. Durch Begehrlichkeit und Grausamkeit wird der Geist geschädigt. Wenn du so Leiden anhäufst, heißt es, du seist vom Erlöschen weit entfernt.
Wenn du eine Berührung empfindest und die Achtsamkeit verlierst, richtest du den Geist auf ein anziehendes Merkmal. Indem du sie mit begehrlichem Geist erfährst, hältst du weiter daran fest.
Aus Berührung entstehen viele Gefühle. Durch Begehrlichkeit und Grausamkeit wird der Geist geschädigt. Wenn du so Leiden anhäufst, heißt es, du seist vom Erlöschen weit entfernt.
Wenn du eine Vorstellung erkennst und die Achtsamkeit verlierst, richtest du den Geist auf ein anziehendes Merkmal. Indem du sie mit begehrlichem Geist erfährst, hältst du weiter daran fest.
Aus Vorstellungen entstehen viele Gefühle. Durch Begehrlichkeit und Grausamkeit wird der Geist geschädigt. Wenn du so Leiden anhäufst, heißt es, du seist vom Erlöschen weit entfernt.
Wenn du ein Bild mit Achtsamkeit siehst, gibt es kein Begehren von Bildern. Indem du es mit von Begehren freiem Geist erfährst, hältst du nicht weiter daran fest.
Selbst wenn du ein Bild siehst und mit dem Gefühl, das es auslöst, vertraut wirst, trägst du ab und häufst nicht an: So lebt man achtsam. Wenn du so Leiden abträgst, heißt es, du seist dem Erlöschen nahegekommen.
Wenn du einen Ton mit Achtsamkeit hörst, gibt es kein Begehren von Tönen. Indem du ihn mit von Begehren freiem Geist erfährst, hältst du nicht weiter daran fest.
Selbst wenn du einen Ton hörst und mit dem Gefühl, das er auslöst, vertraut wirst, trägst du ab und häufst nicht an: So lebt man achtsam. Wenn du so Leiden abträgst, heißt es, du seist dem Erlöschen nahegekommen.
Wenn du einen Geruch mit Achtsamkeit riechst, gibt es kein Begehren von Gerüchen. Indem du ihn mit von Begehren freiem Geist erfährst, hältst du nicht weiter daran fest.
Selbst wenn du einen Geruch riechst und mit dem Gefühl, das er auslöst, vertraut wirst, trägst du ab und häufst nicht an: So lebt man achtsam. Wenn du so Leiden abträgst, heißt es, du seist dem Erlöschen nahegekommen.
Wenn du einen Geschmack mit Achtsamkeit schmeckst, gibt es kein Begehren von Geschmäcken. Indem du ihn mit von Begehren freiem Geist erfährst, hältst du nicht weiter daran fest.
Selbst wenn du einen Geschmack schmeckst und mit dem Gefühl, das er auslöst, vertraut wirst, trägst du ab und häufst nicht an: So lebt man achtsam. Wenn du so Leiden abträgst, heißt es, du seist dem Erlöschen nahegekommen.
Wenn du eine Berührung mit Achtsamkeit empfindest, gibt es kein Begehren von Berührungen. Indem du sie mit von Begehren freiem Geist erfährst, hältst du nicht weiter daran fest.
Selbst wenn du eine Berührung empfindest und mit dem Gefühl, das sie auslöst, vertraut wirst, trägst du ab und häufst nicht an: So lebt man achtsam. Wenn du so Leiden abträgst, heißt es, du seist dem Erlöschen nahegekommen.
Wenn du eine Vorstellung mit Achtsamkeit erkennst, gibt es kein Begehren von Vorstellungen. Indem du sie mit von Begehren freiem Geist erfährst, hältst du nicht weiter daran fest.
Selbst wenn du eine Vorstellung erkennst und mit dem Gefühl, das sie auslöst, vertraut wirst, trägst du ab und häufst nicht an: So lebt man achtsam. Wenn du so Leiden abträgst, heißt es, du seist dem Erlöschen nahegekommen.‘
So verstehe ich die ausführliche Bedeutung dieser kurzen Aussage des Buddha.“
„Gut, gut, Māluṅkyaputta! Es ist gut, dass du die ausführliche Bedeutung meiner kurzen Aussage so verstehst:
‚Wenn du ein Bild siehst und die Achtsamkeit verlierst, richtest du den Geist auf ein anziehendes Merkmal. Du erfährst es mit begehrlichem Geist und hältst weiter daran fest.
Aus Bildern entstehen viele Gefühle. Durch Begehrlichkeit und Grausamkeit wird der Geist geschädigt. Wenn du so Leiden anhäufst, heißt es, du seist vom Erlöschen weit entfernt.
…
Wenn du eine Vorstellung mit Achtsamkeit erkennst, gibt es kein Begehren von Vorstellungen. Du erfährst sie mit von Begehren freiem Geist und hältst nicht weiter daran fest.
Selbst wenn du eine Vorstellung erkennst und mit dem Gefühl, das sie auslöst, vertraut wirst, trägst du ab und häufst nicht an: So lebt man achtsam. Wenn du so Leiden abträgst, heißt es, du seist dem Erlöschen nahegekommen.‘
So ist die ausführliche Bedeutung dieser meiner kurzen Aussage zu verstehen.“
Da begrüßte der Ehrwürdige Māluṅkyaputta die Worte des Buddha und stimmte ihm zu. Er erhob sich von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging. Da gelangte Māluṅkyaputta, als er allein lebte, zurückgezogen, beflissen, eifrig und entschlossen, bald in eben diesem Leben zum äußersten Höhepunkt des geistlichen Lebens. Er lebte an dem Ziel, das er durch eigene Einsicht erkannt hatte, für welches ehrbare Menschen zu Recht aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben.
Er verstand: „Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.“ Und der Ehrwürdige Māluṅkyaputta wurde einer der Vollendeten.
Māluṅkyaputta
Then Venerable Māluṅkyaputta went up to the Buddha … and asked him, “Sir, may the Buddha please teach me Dhamma in brief. When I’ve heard it, I’ll live alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute.”
“Well now, Māluṅkyaputta, what are we to say to the young monks, when even an old man like you, elderly and senior, advanced in years, having reached the final stage of life, asks for brief advice?”
“Sir, even though I’m an old man, elderly and senior, may the Buddha please teach me Dhamma in brief! May the Holy one please teach me in brief! Hopefully I can understand the meaning of what the Buddha says. Hopefully I can be an heir of the Buddha’s teaching!”
“What do you think, Māluṅkyaputta? Do you have any desire or greed or fondness for sights known by the eye that are unseen, unseen before, and which you neither see nor think might be seen?”
“No, sir.”
“Do you have any desire or greed or affection for sounds known by the ear …
smells known by the nose …
tastes known by the tongue …
touches known by the body …
ideas known by the mind that are unknown, unknown before, and which you neither know nor think might be known?”
“No, sir.”
“In that case, when it comes to things that ought be seen, heard, thought, and known: in the seen will be merely the seen; in the heard will be merely the heard; in the thought will be merely the thought; in the known will be merely the known. When this is the case, you won’t be ‘by that’. When you’re not ‘by that’, you won’t be ‘in that’. When you’re not ‘in that’, you won’t be in this life or the next or in between the two. Just this is the end of suffering.”
“This is how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement:
‘When you see a sight, mindfulness is lost as you focus on a pleasant feature. Experiencing it with a mind full of desire, you keep clinging to it.
Many feelings grow arising from sights. The mind is damaged by covetousness and cruelty. Heaping up suffering like this, you’re said to be far from extinguishment.
When you hear a sound, mindfulness is lost as you focus on a pleasant feature. Experiencing it with a mind full of desire, you keep clinging to it.
Many feelings grow arising from sounds. The mind is damaged by covetousness and cruelty. Heaping up suffering like this, you’re said to be far from extinguishment.
When you smell an odor, mindfulness is lost as you focus on a pleasant feature. Experiencing it with a mind full of desire, you keep clinging to it.
Many feelings grow arising from smells. The mind is damaged by covetousness and cruelty. Heaping up suffering like this, you’re said to be far from extinguishment.
When you enjoy a taste, mindfulness is lost as you focus on a pleasant feature. Experiencing it with a mind full of desire, you keep clinging to it.
Many feelings grow arising from tastes. The mind is damaged by covetousness and cruelty. Heaping up suffering like this, you’re said to be far from extinguishment.
When you sense a touch, mindfulness is lost as you focus on a pleasant feature. Experiencing it with a mind full of desire, you keep clinging to it.
Many feelings grow arising from touches. The mind is damaged by covetousness and cruelty. Heaping up suffering like this, you’re said to be far from extinguishment.
When you know an idea, mindfulness is lost as you focus on a pleasant feature. Experiencing it with a mind full of desire, you keep clinging to it.
Many feelings grow arising from ideas. The mind is damaged by covetousness and cruelty. Heaping up suffering like this, you’re said to be far from extinguishment.
There’s no desire for sights when you see a sight with mindfulness. Experiencing it with a mind free of desire, you don’t keep clinging to it.
Even as you see a sight and get familiar with how it feels, you wear away, you don’t heap up: that’s how to live mindfully. Eroding suffering like this, you’re said to be in the presence of extinguishment.
There’s no desire for sounds when you hear a sound with mindfulness. Experiencing it with a mind free of desire, you don’t keep clinging to it.
Even as you hear a sound and get familiar with how it feels, you wear away, you don’t heap up: that’s how to live mindfully. Eroding suffering like this, you’re said to be in the presence of extinguishment.
There’s no desire for odors when you smell an odor with mindfulness. Experiencing it with a mind free of desire, you don’t keep clinging to it.
Even as you smell an odor and get familiar with how it feels, you wear away, you don’t heap up: that’s how to live mindfully. Eroding suffering like this, you’re said to be in the presence of extinguishment.
There’s no desire for tastes when you enjoy a taste with mindfulness. Experiencing it with a mind free of desire, you don’t keep clinging to it.
Even as you savor a taste and get familiar with how it feels, you wear away, you don’t heap up: that’s how to live mindfully. Eroding suffering like this, you’re said to be in the presence of extinguishment.
There’s no desire for touches when you sense a touch with mindfulness. Experiencing it with a mind free of desire, you don’t keep clinging to it.
Even as you sense a touch and get familiar with how it feels, you wear away, you don’t heap up: that’s how to live mindfully. Eroding suffering like this, you’re said to be in the presence of extinguishment.
There’s no desire for ideas when you know an idea with mindfulness. Experiencing it with a mind free of desire, you don’t keep clinging to it.
Even as you know an idea and get familiar with how it feels, you wear away, you don’t heap up: that’s how to live mindfully. Eroding suffering like this, you’re said to be in the presence of extinguishment.’
That’s how I understand the detailed meaning of the Buddha’s brief statement.”
“Good, good, Māluṅkyaputta! It’s good that you understand the detailed meaning of what I’ve said in brief like this.” And he repeated the verses in full.
“This is how to understand the detailed meaning of what I said in brief.”
And then Venerable Māluṅkyaputta approved and agreed with what the Buddha said. He got up from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving. Then Māluṅkyaputta, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme end of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.
He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.” And Venerable Māluṅkyaputta became one of the perfected.
Mālukyaputtasutta
Atha kho āyasmā mālukyaputto yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mālukyaputto bhagavantaṁ etadavoca: “sādhu me, bhante, bhagavā saṅkhittena dhammaṁ desetu, yamahaṁ bhagavato dhammaṁ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyyan”ti.
“Ettha dāni, mālukyaputta, kiṁ dahare bhikkhū vakkhāma. Yatra hi nāma tvaṁ, bhikkhu, jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto saṅkhittena ovādaṁ yācasī”ti.
“Kiñcāpāhaṁ, bhante, jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto. Desetu me, bhante, bhagavā saṅkhittena dhammaṁ, desetu sugato saṅkhittena dhammaṁ, appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa atthaṁ ājāneyyaṁ. Appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa dāyādo assan”ti.
“Taṁ kiṁ maññasi, mālukyaputta, ye te cakkhuviññeyyā rūpā adiṭṭhā adiṭṭhapubbā, na ca passasi, na ca te hoti passeyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?
“No hetaṁ, bhante”.
“Ye te sotaviññeyyā saddā assutā assutapubbā, na ca suṇāsi, na ca te hoti suṇeyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?
“Ye te ghānaviññeyyā gandhā aghāyitā aghāyitapubbā, na ca ghāyasi, na ca te hoti ghāyeyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?
“Ye te jivhāviññeyyā rasā asāyitā asāyitapubbā, na ca sāyasi, na ca te hoti sāyeyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?
“Ye te kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā asamphuṭṭhā asamphuṭṭhapubbā, na ca phusasi, na ca te hoti phuseyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?
“Ye te manoviññeyyā dhammā aviññātā aviññātapubbā, na ca vijānāsi, na ca te hoti vijāneyyanti? Atthi te tattha chando vā rāgo vā pemaṁ vā”ti?
“No hetaṁ, bhante”.
“Ettha ca te, mālukyaputta, diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati. Yato kho te, mālukyaputta, diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati, sute sutamattaṁ bhavissati, mute mutamattaṁ bhavissati, viññāte viññātamattaṁ bhavissati; tato tvaṁ, mālukyaputta, na tena. Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tena; tato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha. Yato tvaṁ, mālukyaputta, na tattha; tato tvaṁ, mālukyaputta, nevidha, na huraṁ, na ubhayamantarena. Esevanto dukkhassā”ti.
“Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāmi:
‘Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā, Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, Tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā rūpasambhavā; Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati.
Saddaṁ sutvā sati muṭṭhā, Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, Tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā saddasambhavā; Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati.
Gandhaṁ ghatvā sati muṭṭhā, Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, Tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā gandhasambhavā; Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati.
Rasaṁ bhotvā sati muṭṭhā, Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, Tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā rasasambhavā; Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati.
Phassaṁ phussa sati muṭṭhā, Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, Tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā phassasambhavā; Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati.
Dhammaṁ ñatvā sati muṭṭhā, Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, Tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā dhammasambhavā; Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati.
Na so rajjati rūpesu, rūpaṁ disvā paṭissato; Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa passato rūpaṁ, sevato cāpi vedanaṁ; Khīyati nopacīyati, evaṁ so caratī sato; Evaṁ apacinato dukkhaṁ, santike nibbāna vuccati.
Na so rajjati saddesu, saddaṁ sutvā paṭissato; Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa suṇato saddaṁ, sevato cāpi vedanaṁ; Khīyati nopacīyati, evaṁ so caratī sato; Evaṁ apacinato dukkhaṁ, santike nibbāna vuccati.
Na so rajjati gandhesu, gandhaṁ ghatvā paṭissato; Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa ghāyato gandhaṁ, sevato cāpi vedanaṁ; Khīyati nopacīyati, evaṁ so caratī sato; Evaṁ apacinato dukkhaṁ, santike nibbāna vuccati.
Na so rajjati rasesu, rasaṁ bhotvā paṭissato; Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa sāyato rasaṁ, sevato cāpi vedanaṁ; Khīyati nopacīyati, evaṁ so caratī sato; Evaṁ apacinato dukkhaṁ, santike nibbāna vuccati.
Na so rajjati phassesu, phassaṁ phussa paṭissato; Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa phusato phassaṁ, sevato cāpi vedanaṁ; Khīyati nopacīyati, evaṁ so caratī sato; Evaṁ apacinato dukkhaṁ, santike nibbāna vuccati.
Na so rajjati dhammesu, dhammaṁ ñatvā paṭissato; Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa jānato dhammaṁ, Sevato cāpi vedanaṁ; Khīyati nopacīyati, Evaṁ so caratī sato; Evaṁ apacinato dukkhaṁ, Santike nibbāna vuccatī’ti.
Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmī”ti.
“Sādhu sādhu, mālukyaputta. Sādhu kho tvaṁ, mālukyaputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāsi:
‘Rūpaṁ disvā sati muṭṭhā, Piyaṁ nimittaṁ manasi karoto; Sārattacitto vedeti, Tañca ajjhosa tiṭṭhati.
Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā rūpasambhavā; Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; Evaṁ ācinato dukkhaṁ, ārā nibbāna vuccati.
…pe…
Na so rajjati dhammesu, dhammaṁ ñatvā paṭissato; Virattacitto vedeti, tañca nājjhosa tiṭṭhati.
Yathāssa vijānato dhammaṁ, Sevato cāpi vedanaṁ; Khīyati nopacīyati, Evaṁ so caratī sato; Evaṁ apacinato dukkhaṁ, Santike nibbāna vuccatī’ti.
Imassa kho, mālukyaputta, mayā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti.
Atha kho āyasmā mālukyaputto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Atha kho āyasmā mālukyaputto eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā mālukyaputto arahataṁ ahosīti.