Upālittheraapadāna

Upālittheraapadāna

“Nagare haṁsavatiyā,
sujāto nāma brāhmaṇo;
Asītikoṭinicayo,
pahūtadhanadhaññavā.

Ajjhāyako mantadharo,
tiṇṇaṁ vedāna pāragū;
Lakkhaṇe itihāse ca,
sadhamme pāramiṁ gato.

Paribbājā ekasikhā,
gotamā buddhasāvakā;
Carakā tāpasā ceva,
caranti mahiyā tadā.

Tepi maṁ parivārenti,
brāhmaṇo vissuto iti;
Bahujjano maṁ pūjeti,
nāhaṁ pūjemi kiñcanaṁ.

Pūjārahaṁ na passāmi,
mānatthaddho ahaṁ tadā;
Buddhoti vacanaṁ natthi,
tāva nuppajjate jino.

Accayena ahorattaṁ,
padumuttaranāmako;
Sabbaṁ tamaṁ vinodetvā,
loke uppajji cakkhumā.

Vitthārike bāhujaññe,
puthubhūte ca sāsane;
Upāgami tadā buddho,
nagaraṁ haṁsasavhayaṁ.

Pitu atthāya so buddho,
dhammaṁ desesi cakkhumā;
Tena kālena parisā,
samantā yojanaṁ tadā.

Sammato manujānaṁ so,
sunando nāma tāpaso;
Yāvatā buddhaparisā,
pupphehacchādayī tadā.

Catusaccaṁ pakāsente,
seṭṭhe ca pupphamaṇḍape;
Koṭisatasahassānaṁ,
dhammābhisamayo ahu.

Sattarattindivaṁ buddho,
vassetvā dhammavuṭṭhiyo;
Aṭṭhame divase patte,
sunandaṁ kittayī jino.

Devaloke manusse vā,
saṁsaranto ayaṁ bhave;
Sabbesaṁ pavaro hutvā,
bhavesu saṁsarissati.

Kappasatasahassamhi,
okkākakulasambhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo,
oraso dhammanimmito;
Mantāṇiputto puṇṇoti,
hessati satthu sāvako.

Evaṁ kittayi sambuddho,
sunandaṁ tāpasaṁ tadā;
Hāsayanto janaṁ sabbaṁ,
dassayanto sakaṁ balaṁ.

Katañjalī namassanti,
sunandaṁ tāpasaṁ janā;
Buddhe kāraṁ karitvāna,
sodhesi gatimattano.

Tattha me ahu saṅkappo,
sutvāna munino vacaṁ;
Ahampi kāraṁ kassāmi,
yathā passāmi gotamaṁ.

Evāhaṁ cintayitvāna,
kiriyaṁ cintayiṁ mama;
Kyāhaṁ kammaṁ ācarāmi,
puññakkhette anuttare.

Ayañca pāṭhiko bhikkhu,
sabbapāṭhissa sāsane;
Vinaye agganikkhitto,
taṁ ṭhānaṁ patthaye ahaṁ.

Idaṁ me amitaṁ bhogaṁ,
akkhobhaṁ sāgarūpamaṁ;
Tena bhogena buddhassa,
ārāmaṁ māpaye ahaṁ.

Sobhanaṁ nāma ārāmaṁ,
nagarassa puratthato;
Kiṇitvā satasahassena,
saṅghārāmaṁ amāpayiṁ.

Kūṭāgāre ca pāsāde,
maṇḍape hammiye guhā;
Caṅkame sukate katvā,
saṅghārāmaṁ amāpayiṁ.

Jantāgharaṁ aggisālaṁ,
atho udakamāḷakaṁ;
Nhānagharaṁ māpayitvā,
bhikkhusaṅghassadāsahaṁ.

Āsandiyo pīṭhake ca,
paribhoge ca bhājane;
Ārāmikañca bhesajjaṁ,
sabbametaṁ adāsahaṁ.

Ārakkhaṁ paṭṭhapetvāna,
pākāraṁ kārayiṁ daḷhaṁ;
Mā naṁ koci viheṭhesi,
santacittāna tādinaṁ.

Satasahassenāvāsaṁ,
saṅghārāme amāpayiṁ;
Vepullaṁ taṁ māpayitvā,
sambuddhaṁ upanāmayiṁ.

Niṭṭhāpito mayārāmo,
sampaṭiccha tuvaṁ muni;
Niyyādessāmi taṁ vīra,
adhivāsehi cakkhuma.

Padumuttaro lokavidū,
āhutīnaṁ paṭiggaho;
Mama saṅkappamaññāya,
adhivāsesi nāyako.

Adhivāsanamaññāya,
sabbaññussa mahesino;
Bhojanaṁ paṭiyādetvā,
kālamārocayiṁ ahaṁ.

Ārocitamhi kālamhi,
padumuttaranāyako;
Khīṇāsavasahassehi,
ārāmaṁ me upāgami.

Nisinnaṁ kālamaññāya,
annapānena tappayiṁ;
Bhuttāviṁ kālamaññāya,
idaṁ vacanamabraviṁ.

Kīto satasahassena,
tattakeneva kārito;
Sobhano nāma ārāmo,
sampaṭiccha tuvaṁ muni.

Iminārāmadānena,
cetanāpaṇidhīhi ca;
Bhave nibbattamānohaṁ,
labhāmi mama patthitaṁ.

Paṭiggahetvā sambuddho,
saṅghārāmaṁ sumāpitaṁ;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
idaṁ vacanamabravi.

Yo so buddhassa pādāsi,
saṅghārāmaṁ sumāpitaṁ;
Tamahaṁ kittayissāmi,
suṇātha mama bhāsato.

Hatthī assā rathā pattī,
senā ca caturaṅginī;
Parivāressantimaṁ niccaṁ,
saṅghārāmassidaṁ phalaṁ.

Saṭṭhi tūrasahassāni,
bheriyo samalaṅkatā;
Parivāressantimaṁ niccaṁ,
saṅghārāmassidaṁ phalaṁ.

Chaḷasītisahassāni,
nāriyo samalaṅkatā;
Vicittavatthābharaṇā,
āmuttamaṇikuṇḍalā.

Aḷārapamhā hasulā,
susaññā tanumajjhimā;
Parivāressantimaṁ niccaṁ,
saṅghārāmassidaṁ phalaṁ.

Tiṁsakappasahassāni,
devaloke ramissati;
Sahassakkhattuṁ devindo,
devarajjaṁ karissati.

Devarājena pattabbaṁ,
sabbaṁ paṭilabhissati;
Anūnabhogo hutvāna,
devarajjaṁ karissati.

Sahassakkhattuṁ cakkavattī,
rājā raṭṭhe bhavissati;
Pathabyā rajjaṁ vipulaṁ,
gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.

Kappasatasahassamhi,
okkākakulasambhavo;
Gotamo nāma gottena,
satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo,
oraso dhammanimmito;
Upāli nāma nāmena,
hessati satthu sāvako.

Vinaye pāramiṁ patvā,
ṭhānāṭhāne ca kovido;
Jinasāsanaṁ dhārento,
viharissatināsavo.

Sabbametaṁ abhiññāya,
gotamo sakyapuṅgavo;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
etadagge ṭhapessati.

Aparimeyyupādāya,
patthemi tava sāsanaṁ;
So me attho anuppatto,
sabbasaṁyojanakkhayo.

Yathā sūlāvuto poso,
rājadaṇḍena tajjito;
Sūle sātaṁ avindanto,
parimuttiṁva icchati.

Tathevāhaṁ mahāvīra,
bhavadaṇḍena tajjito;
Kammasūlāvuto santo,
pipāsāvedanaṭṭito.

Bhave sātaṁ na vindāmi,
ḍayhanto tīhi aggibhi;
Parimuttiṁ gavesāmi,
yathāpi rājadaṇḍito.

Yathā visādo puriso,
visena paripīḷito;
Agadaṁ so gaveseyya,
visaghātāyupāyanaṁ.

Gavesamāno passeyya,
agadaṁ visaghātakaṁ;
Taṁ pivitvā sukhī assa,
visamhā parimuttiyā.

Tathevāhaṁ mahāvīra,
yathā visahato naro;
Sampīḷito avijjāya,
saddhammāgadamesahaṁ.

Dhammāgadaṁ gavesanto,
addakkhiṁ sakyasāsanaṁ;
Aggaṁ sabbosadhānaṁ taṁ,
sabbasallavinodanaṁ.

Dhammosadhaṁ pivitvāna,
visaṁ sabbaṁ samūhaniṁ;
Ajarāmaraṁ sītibhāvaṁ,
nibbānaṁ phassayiṁ ahaṁ.

Yathā bhūtaṭṭito poso,
bhūtaggāhena pīḷito;
Bhūtavejjaṁ gaveseyya,
bhūtasmā parimuttiyā.

Gavesamāno passeyya,
bhūtavijjāsu kovidaṁ;
Tassa so vihane bhūtaṁ,
samūlañca vināsaye.

Tathevāhaṁ mahāvīra,
tamaggāhena pīḷito;
Ñāṇālokaṁ gavesāmi,
tamato parimuttiyā.

Athaddasaṁ sakyamuniṁ,
kilesatamasodhanaṁ;
So me tamaṁ vinodesi,
bhūtavejjova bhūtakaṁ.

Saṁsārasotaṁ sañchindiṁ,
taṇhāsotaṁ nivārayiṁ;
Bhavaṁ ugghāṭayiṁ sabbaṁ,
bhūtavejjova mūlato.

Garuḷo yathā opatati,
pannagaṁ bhakkhamattano;
Samantā yojanasataṁ,
vikkhobheti mahāsaraṁ.

Pannagaṁ so gahetvāna,
adhosīsaṁ viheṭhayaṁ;
Ādāya so pakkamati,
yenakāmaṁ vihaṅgamo.

Tathevāhaṁ mahāvīra,
yathāpi garuḷo balī;
Asaṅkhataṁ gavesanto,
dose vikkhālayiṁ ahaṁ.

Diṭṭho ahaṁ dhammavaraṁ,
santipadamanuttaraṁ;
Ādāya viharāmetaṁ,
garuḷo pannagaṁ yathā.

Āsāvatī nāma latā,
jātā cittalatāvane;
Tassā vassasahassena,
ekaṁ nibbattate phalaṁ.

Taṁ devā payirupāsanti,
tāvadūraphale sati;
Devānaṁ sā piyā evaṁ,
āsāvatī latuttamā.

Satasahassupādāya,
tāhaṁ paricare muni;
Sāyaṁ pātaṁ namassāmi,
devā āsāvatiṁ yathā.

Avañjhā pāricariyā,
amoghā ca namassanā;
Dūrāgatampi maṁ santaṁ,
khaṇoyaṁ na virādhayi.

Paṭisandhiṁ na passāmi,
vicinanto bhave ahaṁ;
Nirūpadhi vippamutto,
upasanto carāmahaṁ.

Yathāpi padumaṁ nāma,
sūriyaraṁsena pupphati;
Tathevāhaṁ mahāvīra,
buddharaṁsena pupphito.

Yathā balākayonimhi,
na vijjati pumo sadā;
Meghesu gajjamānesu,
gabbhaṁ gaṇhanti tā sadā.

Cirampi gabbhaṁ dhārenti,
yāva megho na gajjati;
Bhārato parimuccanti,
yadā megho pavassati.

Padumuttarabuddhassa,
dhammameghena gajjato;
Saddena dhammameghassa,
dhammagabbhaṁ agaṇhahaṁ.

Satasahassupādāya,
puññagabbhaṁ dharemahaṁ;
Nappamuccāmi bhārato,
dhammamegho na gajjati.

Yadā tuvaṁ sakyamuni,
ramme kapilavatthave;
Gajjasi dhammameghena,
bhārato parimuccahaṁ.

Suññataṁ animittañca,
Tathāppaṇihitampi ca;
Caturo ca phale sabbe,
Dhammevaṁ vijanayiṁ ahaṁ.

Dutiyabhāṇavāraṁ.

Aparimeyyupādāya,
patthemi tava sāsanaṁ;
So me attho anuppatto,
santipadamanuttaraṁ.

Vinaye pāramiṁ patto,
yathāpi pāṭhiko isi;
Na me samasamo atthi,
dhāremi sāsanaṁ ahaṁ.

Vinaye khandhake cāpi,
tikacchede ca pañcame;
Ettha me vimati natthi,
akkhare byañjanepi vā.

Niggahe paṭikamme ca,
ṭhānāṭhāne ca kovido;
Osāraṇe vuṭṭhāpane,
sabbattha pāramiṁ gato.

Vinaye khandhake vāpi,
nikkhipitvā padaṁ ahaṁ;
Ubhato viniveṭhetvā,
rasato osareyyahaṁ.

Niruttiyā sukusalo,
atthānatthe ca kovido;
Anaññātaṁ mayā natthi,
ekaggo satthu sāsane.

Rūpadakkho ahaṁ ajja,
sakyaputtassa sāsane;
Kaṅkhaṁ sabbaṁ vinodemi,
chindāmi sabbasaṁsayaṁ.

Padaṁ anupadañcāpi,
akkharañcāpi byañjanaṁ;
Nidāne pariyosāne,
sabbattha kovido ahaṁ.

Yathāpi rājā balavā,
niggaṇhitvā parantape;
Vijinitvāna saṅgāmaṁ,
nagaraṁ tattha māpaye.

Pākāraṁ parikhañcāpi,
esikaṁ dvārakoṭṭhakaṁ;
Aṭṭālake ca vividhe,
kāraye nagare bahū.

Siṅghāṭakaṁ caccarañca,
suvibhattantarāpaṇaṁ;
Kārayeyya sabhaṁ tattha,
atthānatthavinicchayaṁ.

Nigghātatthaṁ amittānaṁ,
chiddāchiddañca jānituṁ;
Balakāyassa rakkhāya,
senāpaccaṁ ṭhapeti so.

Ārakkhatthāya bhaṇḍassa,
nidhānakusalaṁ naraṁ;
Mā me bhaṇḍaṁ vinassīti,
bhaṇḍarakkhaṁ ṭhapeti so.

Mamatto hoti yo rañño,
vuddhiṁ yassa ca icchati;
Tassādhikaraṇaṁ deti,
mittassa paṭipajjituṁ.

Uppātesu nimittesu,
lakkhaṇesu ca kovidaṁ;
Ajjhāyakaṁ mantadharaṁ,
porohicce ṭhapeti so.

Etehaṅgehi sampanno,
khattiyoti pavuccati;
Sadā rakkhanti rājānaṁ,
cakkavākova dukkhitaṁ.

Tatheva tvaṁ mahāvīra,
hatāmittova khattiyo;
Sadevakassa lokassa,
dhammarājāti vuccati.

Titthiye nihanitvāna,
mārañcāpi sasenakaṁ;
Tamandhakāraṁ vidhamitvā,
dhammanagaraṁ amāpayi.

Sīlaṁ pākārakaṁ tattha,
ñāṇaṁ te dvārakoṭṭhakaṁ;
Saddhā te esikā vīra,
dvārapālo ca saṁvaro.

Satipaṭṭhānamaṭṭālaṁ,
paññā te caccaraṁ mune;
Iddhipādañca siṅghāṭaṁ,
dhammavīthi sumāpitā.

Suttantaṁ abhidhammañca,
vinayañcāpi kevalaṁ;
Navaṅgaṁ buddhavacanaṁ,
esā dhammasabhā tava.

Suññataṁ animittañca,
vihārañcappaṇīhitaṁ;
Āneñjañca nirodho ca,
esā dhammakuṭī tava.

Paññāya aggo nikkhitto,
paṭibhāne ca kovido;
Sāriputtoti nāmena,
dhammasenāpatī tava.

Cutūpapātakusalo,
iddhiyā pāramiṁ gato;
Kolito nāma nāmena,
porohicco tavaṁ mune.

Porāṇakavaṁsadharo,
uggatejo durāsado;
Dhutavādīguṇenaggo,
akkhadasso tavaṁ mune.

Bahussuto dhammadharo,
Sabbapāṭhī ca sāsane;
Ānando nāma nāmena,
Dhammārakkho tavaṁ mune.

Ete sabbe atikkamma,
pamesi bhagavā mamaṁ;
Vinicchayaṁ me pādāsi,
vinaye viññudesitaṁ.

Yo koci vinaye pañhaṁ,
pucchati buddhasāvako;
Tattha me cintanā natthi,
taññevatthaṁ kathemahaṁ.

Yāvatā buddhakhettamhi,
ṭhapetvā taṁ mahāmuni;
Vinaye mādiso natthi,
kuto bhiyyo bhavissati.

Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
evaṁ gajjati gotamo;
Upālissa samo natthi,
vinaye khandhakesu ca.

Yāvatā buddhabhaṇitaṁ,
navaṅgaṁ satthusāsanaṁ;
Vinayogadhaṁ taṁ sabbaṁ,
vinayamūlapassino.

Mama kammaṁ saritvāna,
gotamo sakyapuṅgavo;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā,
etadagge ṭhapesi maṁ.

Satasahassupādāya,
imaṁ ṭhānaṁ apatthayiṁ;
So me attho anuppatto,
vinaye pāramiṁ gato.

Sakyānaṁ nandijanano,
kappako āsahaṁ pure;
Vijahitvāna taṁ jātiṁ,
putto jāto mahesino.

Ito dutiyake kappe,
Añjaso nāma khattiyo;
Anantatejo amitayaso,
Bhūmipālo mahaddhano.

Tassa rañño ahaṁ putto,
candano nāma khattiyo;
Jātimadenupatthaddho,
yasabhogamadena ca.

Nāgasatasahassāni,
sabbālaṅkārabhūsitā;
Tidhāpabhinnā mātaṅgā,
parivārenti maṁ sadā.

Sabalehi paretohaṁ,
uyyānaṁ gantukāmako;
Āruyha sirikaṁ nāgaṁ,
nagarā nikkhamiṁ tadā.

Caraṇena ca sampanno,
guttadvāro susaṁvuto;
Devalo nāma sambuddho,
āgacchi purato mama.

Pesetvā sirikaṁ nāgaṁ,
buddhaṁ āsādayiṁ tadā;
Tato sañjātakopo so,
nāgo nuddharate padaṁ.

Nāgaṁ duṭṭhamanaṁ disvā,
buddhe kodhaṁ akāsahaṁ;
Vihesayitvā sambuddhaṁ,
uyyānaṁ agamāsahaṁ.

Sātaṁ tattha na vindāmi,
siro pajjalito yathā;
Pariḷāhena ḍayhāmi,
macchova baḷisādako.

Sasāgarantā pathavī,
ādittā viya hoti me;
Pitu santikupāgamma,
idaṁ vacanamabraviṁ.

Āsīvisaṁva kupitaṁ,
aggikkhandhaṁva āgataṁ;
Mattaṁva kuñjaraṁ dantiṁ,
yaṁ sayambhumasādayiṁ.

Āsādito mayā buddho,
ghoro uggatapo jino;
Purā sabbe vinassāma,
khamāpessāma taṁ muniṁ.

No ce taṁ nijjhāpessāma,
attadantaṁ samāhitaṁ;
Orena sattadivasā,
raṭṭhaṁ me vidhamissati.

Sumekhalo kosiyo ca,
siggavo cāpi sattako;
Āsādayitvā isayo,
duggatā te saraṭṭhakā.

Yadā kuppanti isayo,
saññatā brahmacārino;
Sadevakaṁ vināsenti,
sasāgaraṁ sapabbataṁ.

Tiyojanasahassamhi,
purise sannipātayiṁ;
Accayaṁ desanatthāya,
sayambhuṁ upasaṅkamiṁ.

Allavatthā allasirā,
sabbeva pañjalīkatā;
Buddhassa pāde nipatitvā,
idaṁ vacanamabravuṁ.

Khamassu tvaṁ mahāvīra,
abhiyācati taṁ jano;
Pariḷāhaṁ vinodehi,
mā no raṭṭhaṁ vināsaya.

Sadevamānusā sabbe,
sadānavā sarakkhasā;
Ayomayena kūṭena,
siraṁ bhindeyyu me sadā.

Dake aggi na saṇṭhāti,
bījaṁ sele na rūhati;
Agade kimi na saṇṭhāti,
kopo buddhe na jāyati.

Yathā ca bhūmi acalā,
appameyyo ca sāgaro;
Anantako ca ākāso,
evaṁ buddhā akhobhiyā.

Sadā khantā mahāvīrā,
khamitā ca tapassino;
Khantānaṁ khamitānañca,
gamanaṁ taṁ na vijjati.

Idaṁ vatvāna sambuddho,
pariḷāhaṁ vinodayaṁ;
Mahājanassa purato,
nabhaṁ abbhuggami tadā.

Tena kammenahaṁ vīra,
hīnattaṁ ajjhupāgato;
Samatikkamma taṁ jātiṁ,
pāvisiṁ abhayaṁ puraṁ.

Tadāpi maṁ mahāvīra,
ḍayhamānaṁ susaṇṭhitaṁ;
Pariḷāhaṁ vinodesi,
sayambhuñca khamāpayiṁ.

Ajjāpi maṁ mahāvīra,
ḍayhamānaṁ tihaggibhi;
Nibbāpesi tayo aggī,
sītibhāvañca pāpayī.

Yesaṁ sotāvadhānatthi,
suṇātha mama bhāsato;
Atthaṁ tumhaṁ pavakkhāmi,
yathā diṭṭhaṁ padaṁ mama.

Sayambhuṁ taṁ vimānetvā,
santacittaṁ samāhitaṁ;
Tena kammenahaṁ ajja,
jātomhi nīcayoniyaṁ.

Mā vo khaṇaṁ virādhetha,
khaṇātītā hi socare;
Sadatthe vāyameyyātha,
khaṇo vo paṭipādito.

Ekaccānañca vamanaṁ,
ekaccānaṁ virecanaṁ;
Visaṁ halāhalaṁ eke,
ekaccānañca osadhaṁ.

Vamanaṁ paṭipannānaṁ,
phalaṭṭhānaṁ virecanaṁ;
Osadhaṁ phalalābhīnaṁ,
puññakkhettaṁ gavesinaṁ.

Sāsanena viruddhānaṁ,
visaṁ halāhalaṁ yathā;
Āsīviso diṭṭhaviso,
evaṁ jhāpeti taṁ naraṁ.

Sakiṁ pītaṁ halāhalaṁ,
uparundhati jīvitaṁ;
Sāsanena virujjhitvā,
kappakoṭimhi ḍayhati.

Khantiyā avihiṁsāya,
mettacittavatāya ca;
Sadevakaṁ so tāreti,
tasmā vo avirodhiyā.

Lābhālābhe na sajjanti,
sammānanavimānane;
Pathavīsadisā buddhā,
tasmā te na virodhiyā.

Devadatte ca vadhake,
core aṅgulimālake;
Rāhule dhanapāle ca,
sabbesaṁ samako muni.

Etesaṁ paṭigho natthi,
rāgomesaṁ na vijjati;
Sabbesaṁ samako buddho,
vadhakassorasassa ca.

Panthe disvāna kāsāvaṁ,
chaḍḍitaṁ mīḷhamakkhitaṁ;
Sirasmiṁ añjaliṁ katvā,
vanditabbaṁ isiddhajaṁ.

Abbhatītā ca ye buddhā,
vattamānā anāgatā;
Dhajenānena sujjhanti,
tasmā ete namassiyā.

Satthukappaṁ suvinayaṁ,
dhāremi hadayenahaṁ;
Namassamāno vinayaṁ,
viharissāmi sabbadā.

Vinayo āsayo mayhaṁ,
vinayo ṭhānacaṅkamaṁ;
Kappemi vinaye vāsaṁ,
vinayo mama gocaro.

Vinaye pāramippatto,
samathe cāpi kovido;
Upāli taṁ mahāvīra,
pāde vandati satthuno.

So ahaṁ vicarissāmi,
gāmā gāmaṁ purā puraṁ;
Namassamāno sambuddhaṁ,
dhammassa ca sudhammataṁ.

Kilesā jhāpitā mayhaṁ,
bhavā sabbe samūhatā;
Sabbāsavā parikkhīṇā,
natthi dāni punabbhavo.

Svāgataṁ vata me āsi,
buddhaseṭṭhassa santike;
Tisso vijjā anuppattā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

Paṭisambhidā catasso,
vimokkhāpi ca aṭṭhime;
Chaḷabhiññā sacchikatā,
kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

Itthaṁ sudaṁ āyasmā upāli thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Upālittherassāpadānaṁ chaṭṭhaṁ.