13. Cūḷarathavimānavatthu

Mahārathavagga

13. Cūḷarathavimānavatthu

“Daḷhadhammā nisārassa,
dhanuṁ olubbha tiṭṭhasi;
Khattiyo nusi rājañño,
adu luddo vanecaro”ti.

“Assakādhipatissāhaṁ,
bhante putto vanecaro;
Nāmaṁ me bhikkhu te brūmi,
sujāto iti maṁ vidū.

Mige gavesamānohaṁ,
Ogāhanto brahāvanaṁ;
Migaṁ tañceva nāddakkhiṁ,
Tañca disvā ṭhito ahan”ti.

“Svāgataṁ te mahāpuñña,
atho te adurāgataṁ;
Etto udakamādāya,
pāde pakkhālayassu te.

Idampi pānīyaṁ sītaṁ,
ābhataṁ girigabbharā;
Rājaputta tato pitvā,
santhatasmiṁ upāvisā”ti.

“Kalyāṇī vata te vācā,
Savanīyā mahāmuni;
Nelā atthavatī vaggu,
Mantvā atthañca bhāsasi.

Kā te rati vane viharato,
Isinisabha vadehi puṭṭho;
Tava vacanapathaṁ nisāmayitvā,
Atthadhammapadaṁ samācaremase”ti.

“Ahiṁsā sabbapāṇīnaṁ,
kumāramhāka ruccati;
Theyyā ca aticārā ca,
majjapānā ca ārati.

Ārati samacariyā ca,
bāhusaccaṁ kataññutā;
Diṭṭheva dhamme pāsaṁsā,
dhammā ete pasaṁsiyāti.

Santike maraṇaṁ tuyhaṁ,
oraṁ māsehi pañcahi;
Rājaputta vijānāhi,
attānaṁ parimocayā”ti.

“Katamaṁ svāhaṁ janapadaṁ gantvā,
Kiṁ kammaṁ kiñca porisaṁ;
Kāya vā pana vijjāya,
Bhaveyyaṁ ajarāmaro”ti.

“Na vijjate so padeso,
kammaṁ vijjā ca porisaṁ;
Yattha gantvā bhave macco,
rājaputtājarāmaro.

Mahaddhanā mahābhogā,
raṭṭhavantopi khattiyā;
Pahūtadhanadhaññāse,
tepi no ajarāmarā.

Yadi te sutā andhakaveṇḍuputtā,
Sūrā vīrā vikkantappahārino;
Tepi āyukkhayaṁ pattā,
Viddhastā sassatīsamā.

Khattiyā brāhmaṇā vessā,
suddā caṇḍālapukkusā;
Ete caññe ca jātiyā,
tepi no ajarāmarā.

Ye mantaṁ parivattenti,
chaḷaṅgaṁ brahmacintitaṁ;
Ete caññe ca vijjāya,
tepi no ajarāmarā.

Isayo cāpi ye santā,
saññatattā tapassino;
Sarīraṁ tepi kālena,
vijahanti tapassino.

Bhāvitattāpi arahanto,
katakiccā anāsavā;
Nikkhipanti imaṁ dehaṁ,
puññapāpaparikkhayā”ti.

“Subhāsitā atthavatī,
gāthāyo te mahāmuni;
Nijjhattomhi subhaṭṭhena,
tvañca me saraṇaṁ bhavā”ti.

“Mā maṁ tvaṁ saraṇaṁ gaccha,
tameva saraṇaṁ vaja;
Sakyaputtaṁ mahāvīraṁ,
yamahaṁ saraṇaṁ gato”ti.

“Katarasmiṁ so janapade,
satthā tumhāka mārisa;
Ahampi daṭṭhuṁ gacchissaṁ,
jinaṁ appaṭipuggalan”ti.

“Puratthimasmiṁ janapade,
okkākakulasambhavo;
Tatthāsi purisājañño,
so ca kho parinibbuto”ti.

“Sace hi buddho tiṭṭheyya,
Satthā tumhāka mārisa;
Yojanāni sahassāni,
Gaccheyyaṁ payirupāsituṁ.

Yato ca kho parinibbuto,
satthā tumhāka mārisa;
Nibbutampi mahāvīraṁ,
gacchāmi saraṇaṁ ahaṁ.

Upemi saraṇaṁ buddhaṁ,
dhammañcāpi anuttaraṁ;
Saṅghañca naradevassa,
gacchāmi saraṇaṁ ahaṁ.

Pāṇātipātā viramāmi khippaṁ,
Loke adinnaṁ parivajjayāmi;
Amajjapo no ca musā bhaṇāmi,
Sakena dārena ca homi tuṭṭho”ti.

“Sahassaraṁsīva yathā mahappabho,
Disaṁ yathā bhāti nabhe anukkamaṁ;
Tathāpakāro tavāyaṁ mahāratho,
Samantato yojanasattamāyato.

Suvaṇṇapaṭṭehi samantamotthaṭo,
Urassa muttāhi maṇīhi cittito;
Lekhā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca,
Sobhenti veḷuriyamayā sunimmitā.

Sīsañcidaṁ veḷuriyassa nimmitaṁ,
Yugañcidaṁ lohitakāya cittitaṁ;
Yuttā suvaṇṇassa ca rūpiyassa ca,
Sobhanti assā ca ime manojavā.

So tiṭṭhasi hemarathe adhiṭṭhito,
Devānamindova sahassavāhano;
Pucchāmi tāhaṁ yasavanta kovidaṁ,
Kathaṁ tayā laddho ayaṁ uḷāro”ti.

“Sujāto nāmahaṁ bhante,
rājaputto pure ahuṁ;
Tvañca maṁ anukampāya,
saññamasmiṁ nivesayi.

Khīṇāyukañca maṁ ñatvā,
sarīraṁ pādāsi satthuno;
Imaṁ sujāta pūjehi,
taṁ te atthāya hehiti.

Tāhaṁ gandhehi mālehi,
pūjayitvā samuyyuto;
Pahāya mānusaṁ dehaṁ,
upapannomhi nandanaṁ.

Nandane ca vane ramme,
nānādijagaṇāyute;
Ramāmi naccagītehi,
accharāhi purakkhato”ti.

Cūḷarathavimānaṁ terasamaṁ.