Ds 2.1.1
2.1.1. Die acht heilsamen Haupt-Bewusstseinsvorgänge der Sinnensphäre
2.1.1. Kāmāvacarakusala
Deutsch und Pāli stehen hier nebeneinander, aber nicht Absatz für Absatz ausgerichtet: die beiden Fassungen zählen die Stellen verschieden. Die Nummern im deutschen Text sind die der gedruckten Ausgabe.
Der erste heilsame Bewusstseinsvorgang
Begriffs-Analyse
Np-bh 1PTS cs 1Welche Dinge sind heilsam? Zu einer Zeit, wenn ein der Sinnensphäre angehörender heilsamer Bewusstseinszustand aufgestiegen ist, von Freude begleitet, mit Erkenntnis verbunden, veranlasst durch irgendein (Objekt, nämlich) Seh-, Hör-, Riech-, Schmeck-, Berührungs- oder Geistobjekt, zu dieser Zeit sind anwesend:
Die mit Sinneseindruck beginnende Fünfergruppe (phassa-pañcaka)
- Sinneseindruck (phassa)
- Gefühl (vedanā)
- Wahrnehmung (saññā)
- Wille (cetanā)
- Bewusstsein (citta)
Vertiefungsglieder (jhānaṅga)
- Gedankenfassen (vitakka)
- Überlegen (vicāra)
- Entzücken (pīti)
- Glücksgefühl (sukha)
- geistige Einspitzigkeit (cittass’ekaggatā)
Fähigkeiten (indriya)
- Fähigkeit des Vertrauens (saddh’indriya)
- Fähigkeit der Willenskraft (viriy’indriya)
- Fähigkeit der Achtsamkeit (sat’indriya)
- Fähigkeit der Sammlung (samādh’indriya)
- Fähigkeit der Weisheit (paññ’indriya)
- Fähigkeit des Geistes (man’indriya)
- Fähigkeit der Freude (somanass’indriya)
- Lebensfähigkeit (jīvit’indriya)
Pfadglieder (maggaṅga)
- rechte Erkenntnis (sammā diṭṭhi)
- rechte Gesinnung (sammā sankappa)
- rechte Anstrengung (sammā vāyāma)
- rechte Achtsamkeit (sammā sati)
- rechte Sammlung (sammā samādhi)
Kräfte (bala)
- Kraft des Vertrauens (saddhā bala)
- Willenskraft als Kraft (viriya bala)
- Kraft der Achtsamkeit (sati bala)
- Kraft der Sammlung (samādhi bala)
- Kraft der Weisheit (paññā bala)
- Kraft des Schamgefühls (hiri bala)
- Kraft der Gewissensscheu (ottappa bala)
Wurzeln des Heilsamen (kusalā-mūla)
- Gierlosigkeit (alobha)
- Hasslosigkeit (adosa)
- Unverblendung (amoha)
Heilsame Wirkensfährten (kusalā-kammapatha)
- Begierdelosigkeit (anabhijjhā)
- Freisein von Übelwollen (abyāpāda)
- rechte Erkenntnis (sammā diṭṭhi)
Die Welthüter (lokapāla)
- Schamgefühl (hiri)
- Gewissensscheu (ottappa)
Die sechs Paare (cha yugalaka)
- Gelassenheit der Bewusstseinsfaktoren (kāya-passaddhi)
- Gelassenheit des Bewusstseins (citta-passaddhi)
- Beweglichkeit der Bewusstseinsfaktoren (kāya-lahutā)
- Beweglichkeit des Bewusstseins (citta-lahutā)
- Geschmeidigkeit der Bewusstseinsfaktoren (kāya-mudutā)
- Geschmeidigkeit des Bewusstseins (citta-mudutā)
- Gefügigkeit der Bewusstseinsfaktoren (kāya-kammaññutā)
- Gefügigkeit des Bewusstseins (citta-kammaññutā)
- Geschultheit der Bewusstseinsfaktoren (kāya-paguññatā)
- Geschultheit des Bewusstseins (citta-paguññatā)
- Geradheit der Bewusstseinsfaktoren (kāy’ujukatā)
- Geradheit des Bewusstseins (citt’ujukatā)
Die Helfer (upakāraka)
- Achtsamkeit (sati)
- Bewusstseinsklarheit (sampajañña)
Die Paarverbindung (yuganaddha)
- Geistesruhe (samatha)
- Klarblick (vipassanā)
Die letzte Zweiergruppe (piṭṭhidukā)
- Spannkraft (paggāha)
- Unzerstreutheit (avikkhepa)
Diese Dinge oder was zu dieser Zeit noch an anderen bedingt entstandenen unkörperlichen Dingen anwesend ist, sind heilsam.
Np-bh 2PTS cs 2Was ist der zu dieser Zeit bestehende Sinneseindruck? Was zu dieser Zeit Sinneseindruck ist, das Berühren, das In-Kontakt-kommen, das In-Kontakt-sein, das ist der dann bestehende Sinneseindruck.
Np-bh 3PTS cs 3Was ist das zu dieser Zeit bestehende Gefühl? Was zu dieser Zeit geistiges Wohlsein, geistiges Glück ist, entstanden aus dem (innerhalb) des entsprechenden Geistbewusstseinselementes (bestehenden) Kontakt; die durch geistigen Kontakt entstandene wohlige, beglückende Empfindung; das durch geistigen Kontakt entstandene wohlige, beglückende Gefühl, das ist das dann bestehende Gefühl.
Np-bh 4PTS cs 4Was ist die zu dieser Zeit bestehende Wahrnehmung? Was zu dieser Zeit Wahrnehmung ist, entstanden aus dem (innerhalb) des entsprechenden Geistbewusstseinselementes (bestehenden) Kontakt, das Wahrnehmen, das Gewahrsein.
Np-bh 5PTS cs 5Was ist der zu dieser Zeit bestehende Wille? Was zu dieser Zeit Wille ist, entstanden aus dem (innerhalb) des entsprechenden Geistbewusstseinselementes (bestehenden) Kontakt, die Willensregung, die Willensfunktion.
Np-bh 6PTS cs 6Was ist das zu dieser Zeit bestehende Bewusstsein? Was zu dieser Zeit Bewusstsein (citta) ist, der Geist, das Geistige, das Herz, das Helle; der Geist (als gleichbedeutend mit) Geist-Grundlage, Geist-Fähigkeit; Bewusstsein (viññāṇa), die Gruppe Bewusstsein, das entsprechende Geistbewusstseinselement.
Np-bh 7PTS cs 7Was ist das zu dieser Zeit bestehende Gedankenfassen? Was zu dieser Zeit Denken ist, das Gedankenfassen, das Bedenken, das Richten und Heften (des Gedankens), das Einstellen des Geistes, die rechte Gesinnung.
Np-bh 8PTS cs 8Was ist das zu dieser Zeit bestehende Überlegen? Was zu dieser Zeit Nachdenken ist, das Überlegen, das fortgesetzte und gründliche Überlegen, die Anpassungsfähigkeit des Geistes (an das Objekt), das Im-Auge-behalten (des Objektes).
Np-bh 9PTS cs 9Was ist das zu dieser Zeit bestehende Entzücken? Was zu dieser Zeit Entzücken ist, Freude, Erfreutsein, Freudigkeit, Heiterkeit, Fröhlichkeit, Glückseligkeit, Gehobenheit, Begeisterung.
Np-bh 10PTS cs 10Was ist das zu dieser Zeit bestehende Glücksgefühl? Was zu dieser Zeit geistiges Wohlsein, geistiges Glück ist; die durch geistigen Kontakt entstandene wohlige, beglückende Empfindung, das durch geistigen Kontakt entstandene wohlige, beglückende Gefühl.
Np-bh 11PTS cs 11Was ist die zu dieser Zeit bestehende geistige Einspitzigkeit? Was zu dieser Zeit die Stetigkeit, die zusammenhaltende und eindringliche Stetigkeit des Geistes ist, das Nicht-Abgelenktwerden, die Unzerstreutheit, das Nicht-Abschweifen, die Geistesruhe, die Fähigkeit der Sammlung, die Kraft der Sammlung, die rechte Sammlung.
Np-bh 12PTS cs 12Was ist die zu dieser Zeit bestehende Fähigkeit des Vertrauens? Was zu dieser Zeit das Vertrauen ist, das Vertrauenschenken, die Hingabe, das Zutrauen; das Vertrauen (als gleichbedeutend mit der) Fähigkeit des Vertrauens, der Kraft des Vertrauens.
Np-bh 13PTS cs 13Was ist die zu dieser Zeit bestehende Fähigkeit der Willenskraft? Was zu dieser Zeit geistiger Willenseinsatz ist, das Streben, das andauernde Streben, die Bemühung, die Anstrengung, der Eifer, der intensive Eifer, die Ausdauer, der Mut, die unermüdliche Strebsamkeit, die unablässige Zielstrebigkeit, der unablässige Pflichteifer, die angespannte Pflichterfüllung; die Willenskraft (als gleichbedeutend mit der) Willenskraft als Fähigkeit und als Kraft; die rechte Anstrengung.
Np-bh 14PTS cs 14Was ist die zu dieser Zeit bestehende Fähigkeit der Achtsamkeit? Was zu dieser Zeit Achtsamkeit ist, Beachten und Aufmerksamkeit, die Achtsamkeit (als) Erinnerungsvermögen, Im-Gedächtnisbehalten, als Freisein von Gedächtnisflucht (oder Oberflächlichkeit) und von Vergesslichkeit; die Achtsamkeit (als gleichbedeutend mit der) Fähigkeit und der Kraft der Achtsamkeit; die rechte Achtsamkeit.
Np-bh 15PTS cs 15Was ist die zu dieser Zeit bestehende Fähigkeit der Sammlung? Was zu dieser Zeit die Stetigkeit ... (wie in 11).
Np-bh 16PTS cs 16Was ist die zu dieser Zeit bestehende Fähigkeit der Weisheit? Was zu dieser Zeit Weisheit ist, das Wissen, Ergründen, eingehende Ergründen, die Lehrergründung, das Unterscheidungsvermögen, die Urteilsfähigkeit, die Urteilskraft, die Gelehrsamkeit, die (geistige) Befähigung, der Scharfsinn, die Intelligenz, die Reflexion, das Forschung(s-Talent), die (Erkenntnis-Weite), die Klugheit, (Weisheit als) leitendes Prinzip, Klarblick, Bewusstseinsklarheit, (Weisheit als) anspornendes Prinzip; Weisheit (als gleichbedeutend mit der) Fähigkeit und Kraft der Weisheit, Schwert der Weisheit, Turm der Weisheit, Licht der Weisheit, Glanz der Weisheit, Leuchte der Weisheit, Kleinod der Weisheit; Unverblendung, Lehrergründung, rechte Erkenntnis.
Np-bh 17PTS cs 17Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geistfähigkeit? (Antwort wie in 6)
Np-bh 18PTS cs 18Was ist die zu dieser Zeit bestehende Fähigkeit der Freude? (Antwort wie in 10)
Np-bh 19PTS cs 19Was ist die zu dieser Zeit bestehende Lebens-Fähigkeit? Was dieser unkörperlichen Dinge Dauer ist, ihr Bestand, Fortgang, Im-Gangsein, In-Bewegungsein, In-Bewegungbleiben, ihre Aufrechterhaltung; das Leben (als gleichbedeutend mit) Lebensfähigkeit.
Np-bh 20PTS cs 20Was ist die zu dieser Zeit bestehende rechte Erkenntnis? (Antwort wie in 16)
Np-bh 21PTS cs 21Was ist die zu dieser Zeit bestehende rechte Gesinnung? (Antwort wie in 7)
Np-bh 22PTS cs 22Was ist die zu dieser Zeit bestehende rechte Anstrengung? (Antwort wie in 13)
Np-bh 23PTS cs 23Was ist die zu dieser Zeit bestehende rechte Achtsamkeit? (Antwort wie in 14)
Np-bh 24PTS cs 24Was ist die zu dieser Zeit bestehende rechte Sammlung? (Antwort wie in 11)
Np-bh 25PTS cs 25Was ist die zu dieser Zeit bestehende Kraft des Vertrauens? (Antwort wie in 12)
Np-bh 26PTS cs 26Was ist die zu dieser Zeit bestehende Willenskraft als Kraft? (Antwort wie in 13)
Np-bh 27PTS cs 27Was ist die zu dieser Zeit bestehende Kraft der Achtsamkeit? (Antwort wie in 14)
Np-bh 28PTS cs 28Was ist die zu dieser Zeit bestehende Kraft der Sammlung? (Antwort wie in 11)
Np-bh 29PTS cs 29Was ist die zu dieser Zeit bestehende Kraft der Weisheit? (Antwort wie in 16)
Np-bh 30PTS cs 30Was ist die zu dieser Zeit bestehende Kraft des Schamgefühls? Dass man sich zu dieser Zeit des Schämenswerten schämt, sich schämt beim Auftreten schlechter, unheilsamer Dinge.
Np-bh 31PTS cs 31Was ist die zu dieser Zeit bestehende Kraft der Gewissensscheu? Dass man zu dieser Zeit bei Scheuenswertem Scheu empfindet, dass man Scheu empfindet beim Auftreten schlechter, unheilsamer Dinge.
Np-bh 32PTS cs 32Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gierlosigkeit? Was zu dieser Zeit die Gierlosigkeit ist, das Nichtgieren, Nichtgierigsein, das Freisein von leidenschaftlicher Lust, das Nichtgelüsten, Nichtgelüstigsein, die Begierdelosigkeit; die Gierlosigkeit als Wurzel des Heilsamen.
Np-bh 33PTS cs 33Was ist die zu dieser Zeit bestehende Hasslosigkeit? Was zu dieser Zeit die Hasslosigkeit ist, das Nichthassen, Nichtgehässigsein, das Freisein von Übelwollen und Verärgerung; Hasslosigkeit als Wurzel des Heilsamen.
Np-bh 34PTS cs 34Was ist die zu dieser Zeit bestehende Unverblendung? (Antwort wie in 16).
Np-bh 35PTS cs 35Was ist die zu dieser Zeit bestehende Begierdelosigkeit? (Antwort wie in 32)
Np-bh 36PTS cs 36Was ist das zu dieser Zeit bestehende Freisein von Übelwollen? (Antwort wie in 33)
Np-bh 37PTS cs 37Was ist die zu dieser Zeit bestehende rechte Erkenntnis? (Antwort wie in 16)
Np-bh 38PTS cs 38Was ist das zu dieser Zeit bestehende Schamgefühl? (Antwort wie in 30)
Np-bh 39PTS cs 39Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gewissensscheu? (Antwort wie in 31)
Np-bh 40PTS cs 40Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gelassenheit der Bewusstseinsfaktoren? Was zu dieser Zeit die Gelassenheit der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Gestaltungen ist, ihr Gestilltsein, ihre Ruhe, Ruhigsein, Beruhigtsein.
Np-bh 41PTS cs 41Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gelassenheit des Bewusstseins? Was zu dieser Zeit die Gelassenheit der Gruppe Bewusstsein ist, ihr Gestilltsein, ihre Ruhe, ihr Ruhigsein, Beruhigtsein.
Np-bh 42PTS cs 42Was ist die zu dieser Zeit bestehende Beweglichkeit der Bewusstseinsfaktoren? Was zu dieser Zeit die Beweglichkeit der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Gestaltungen ist, ihre leichte Veränderlichkeit, ihr Freisein von Schwerfälligkeit und Steifheit.
Np-bh 43PTS cs 43Was ist die zu dieser Zeit bestehende Beweglichkeit des Bewusstseins? Was zu dieser Zeit die Beweglichkeit der Gruppe Bewusstsein ist, ihre leichte Veränderlichkeit, ihr Freisein von Schwerfälligkeit und Steifheit.
Np-bh 44PTS cs 44Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geschmeidigkeit der Bewusstseinsfaktoren? Was zu dieser Zeit die Geschmeidigkeit der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Gestaltungen ist, ihre Schmiegsamkeit, ihr Freisein von Starrheit und Sprödigkeit.
Np-bh 45PTS cs 45Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geschmeidigkeit des Bewusstseins? Was zu dieser Zeit die Geschmeidigkeit der Gruppe Bewusstsein ist, ihre Schmiegsamkeit, ihr Freisein von Starrheit und Sprödigkeit.
Np-bh 46PTS cs 46Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gefügigkeit der Bewusstseinsfaktoren? Was zu dieser Zeit die Gefügigkeit der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Gestaltungen ist, ihre Fügsamkeit und Formbarkeit.
Np-bh 47PTS cs 47Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gefügigkeit des Bewusstseins? Was zu dieser Zeit die Gefügigkeit der Gruppe Bewusstsein ist, ihre Fügsamkeit und Formbarkeit.
Np-bh 48PTS cs 48Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geschultheit der Bewusstseinsfaktoren? Was zu dieser Zeit die Geschultheit der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Gestaltungen ist, ihre Tauglichkeit und Leistungsfähigkeit.
Np-bh 49PTS cs 49Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geschultheit des Bewusstseins? Was zu dieser Zeit die Geschultheit der Gruppe Bewusstsein ist, ihre Tauglichkeit und Leistungsfähigkeit.
Np-bh 50PTS cs 50Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geradheit der Bewusstseinsfaktoren? Was zu dieser Zeit die Geradheit der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Gestaltungen ist, ihre Aufrichtigkeit, ihr Freisein von Unehrlichkeit, Verdrehung und Verfälschung.
Np-bh 51PTS cs 51Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geradheit des Bewusstseins? Was zu dieser Zeit die Geradheit der Gruppe Bewusstsein ist, ihre Aufrichtigkeit, ihr Freisein von Unehrlichkeit, Verdrehung und Verfälschung.
Np-bh 52PTS cs 52Was ist die zu dieser Zeit bestehende Achtsamkeit? (Antwort wie in 14)
Np-bh 53PTS cs 53Was ist die zu dieser Zeit bestehende Bewusstseinsklarheit? (Antwort wie in 16)
Np-bh 54PTS cs 54Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geistesruhe? (Antwort wie in 11)
Np-bh 55PTS cs 55Was ist der zu dieser Zeit bestehende Klarblick? (Antwort wie in 16)
Np-bh 56PTS cs 56Was ist die zu dieser Zeit bestehende Spannkraft? (Antwort wie in 13)
Np-bh 57PTS cs 57Was ist die zu dieser Zeit bestehende Unzerstreutheit? (Antwort wie in 11)
Diese Dinge oder was zu dieser Zeit noch an anderen bedingt entstandenen unkörperlichen Dingen anwesend ist, sind heilsam.
Der zusammenfassende Abschnitt
Np-bh 58PTS cs 58Zu dieser Zeit nun gibt es:
- vier Gruppen (khandha)
- zwei Sinnes-Grundlagen (āyatana)
- zwei Elemente (dhātu)
- drei Nahrungsarten (āhāra)
- acht Fähigkeiten (indriya)
- eine fünfgliedrige Vertiefung (jhāna)
- einen fünfgliedrigen Pfad (magga)
- sieben Kräfte (bala)
- drei Wurzel-Ursachen (hetu)
- einen Sinneseindruck (phassa)
- ein Gefühl (vedanā)
- eine Wahrnehmung (saññā)
- einen Willen (cetanā)
- ein Bewusstsein (citta)
- eine Gruppe Gefühl (vedanākkhandha)
- eine Gruppe Wahrnehmung (saññākkhandha)
- eine Gruppe Gestaltungen (saṅkhārakkhandha)
- eine Gruppe Bewusstsein (viññāṇakkhandha)
- eine Geistgrundlage (manāyatana)
- eine Geistfähigkeit (manindriya)
- ein Geistbewusstseinselement (manoviññāṇadhātu)
- eine Geistobjektgrundlage (dhammāyatana)
- ein Geistobjektelement (dhammadhātu).
Diese Dinge, oder was zu dieser Zeit noch an anderen bedingt entstandenen unkörperlichen Dingen anwesend ist, sind heilsam.
Np-bh 59PTS cs 59Welches sind die zu dieser Zeit bestehenden vier Gruppen? Die Gruppen Gefühl, Wahrnehmung, Gestaltungen und Bewusstsein.
Np-bh 60PTS cs 60Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gruppe Gefühl? (Antwort wie in 10)
Np-bh 61PTS cs 61Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gruppe Wahrnehmung? Was zu dieser Zeit Wahrnehmung ist, das Wahrnehmen, das Gewahrsein.
Np-bh 62PTS cs 62Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gruppe Gestaltungen?
- Sinneseindruck usw.
- (Aus der Aufzählung in 1 fallen hier die zu anderen „Gruppen“ gehörenden Begriffe fort und zwar die folgenden Nummern dieser Aufzählung: 2, 3, 5, 9, 16, 17.)
Diese Dinge oder was zu dieser Zeit noch an anderen bedingt entstandenen unkörperlichen Dingen anwesend ist, (jedoch) mit Ausnahme der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Bewusstsein—das ist die dann bestehende Gruppe Gestaltungen.
Np-bh 63PTS cs 63Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gruppe Bewusstsein? (Antwort wie in 6)
Das sind die zu dieser Zeit bestehenden vier Gruppen.
Np-bh 64PTS cs 64Welches sind die zu dieser Zeit bestehenden zwei Sinnesgrundlagen? Die Geistgrundlage und die Geistobjektgrundlage.
Np-bh 65PTS cs 65Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geistgrundlage? (Antwort wie in 6)
Np-bh 66PTS cs 66Was ist die zu dieser Zeit bestehende Geistobjektgrundlage? Die Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Gestaltungen.
Das sind die zu dieser Zeit bestehenden zwei Sinnesgrundlagen.
Np-bh 67PTS cs 67Welches sind die zu dieser Zeit bestehenden zwei Elemente? Das Geistbewusstseinselement und das Geistobjektelement.
Np-bh 68PTS cs 68Was ist das zu dieser Zeit bestehende Geistbewusstseinselement? (Antwort wie in 6)
Np-bh 69PTS cs 69Was ist das zu dieser Zeit bestehende Geistobjektelement? (Antwort wie in 66). Das sind die zu dieser Zeit bestehenden zwei Elemente.
Np-bh 70PTS cs 70Welches sind die zu dieser Zeit bestehenden drei Nahrungsarten? Die Nahrung Sinneseindruck, die Nahrung Willenstätigkeit und die Nahrung Bewusstsein.
Np-bh 71PTS cs 71Was ist die zu dieser Zeit bestehende Nahrung Sinneseindruck? (Antwort wie in 2)
Np-bh 72PTS cs 72Was ist die zu dieser Zeit bestehende Nahrung Willenstätigkeit? Was zu dieser Zeit Wille ist, die Willensregung, die Willensfunktion.
Np-bh 73PTS cs 73Was ist die zu dieser Zeit bestehende Nahrung Bewusstsein? (Antwort wie in 6)
Das sind die zu dieser Zeit bestehenden drei Nahrungsarten.
Np-bh 74PTS cs 74Welches sind die zu dieser Zeit bestehenden acht Fähigkeiten? Die Fähigkeiten Vertrauen, Willenskraft, Achtsamkeit, Sammlung, Weisheit, Geist, Freude und die Lebensfähigkeit.
Np-bh 75-82Was ist die zu dieser Zeit bestehende Fähigkeit des Vertrauens ..., Lebensfähigkeit? (Antworten wie in 12–19)
Das sind die zu dieser Zeit bestehenden acht Fähigkeiten.
Np-bh 83PTS cs 83Welches ist die zu dieser Zeit bestehende fünfgliedrige Vertiefung? Gedankenfassen, Überlegen, Entzücken, Glücksgefühl und geistige Einspitzigkeit.
Np-bh 84-88Was ist das zu dieser Zeit bestehende Gedankenfassen ..., geistige Einspitzigkeit? (Antworten wie in 7–11)
Das ist die zu dieser Zeit bestehende fünfgliedrige Vertiefung.
Np-bh 89PTS cs 89Welches ist der zu dieser Zeit bestehende fünfgliedrige Pfad? Rechte Erkenntnis, rechte Gesinnung, rechte Anstrengung, rechte Achtsamkeit, rechte Sammlung.
Np-bh 90-94Was ist die zu dieser Zeit bestehende rechte Erkenntnis ..., rechte Sammlung? (Antworten wie in 20–24)
Das ist der zu dieser Zeit bestehende fünfgliedrige Pfad.
Np-bh 95PTS cs 95Welches sind die zu dieser Zeit bestehenden sieben Kräfte? Die Kräfte Vertrauen, Willenskraft, Achtsamkeit, Sammlung, Weisheit, Schamgefühl und Gewissensscheu.
Np-bh 96-102Was ist die zu dieser Zeit bestehende Kraft des Vertrauens ..., der Gewissensscheu? (Antworten wie in 25–31)
Das sind die zu dieser Zeit bestehenden sieben Kräfte.
Np-bh 103PTS cs 103Welches sind die zu dieser Zeit bestehenden drei Wurzelursachen? Gierlosigkeit, Hasslosigkeit und Unverblendung.
Np-bh 104-106Was ist die zu dieser Zeit bestehende Wurzelursache Gierlosigkeit ... Unverblendung? (Antworten wie in 32–34)
Das sind die zu dieser Zeit bestehenden drei Wurzelursachen.
Np-bh 107PTS cs 107Was ist der zu dieser Zeit bestehende eine Sinneseindruck? (Antwort wie in 2)
Np-bh 108PTS cs 108das eine Gefühl? (Antwort wie in 10)
Np-bh 109PTS cs 109die eine Wahrnehmung? (Antwort wie in 61)
Np-bh 110PTS cs 110der eine Wille? (Antwort wie in 72)
Np-bh 111PTS cs 111das eine Bewusstsein? (Antwort wie in 6)
Np-bh 112PTS cs 112die eine Gruppe Gefühl? (Antwort wie in 10)
Np-bh 113PTS cs 113die eine Gruppe Wahrnehmung? (Antwort wie in 61)
Np-bh 114PTS cs 114die eine Gruppe Gestaltungen? (Antwort wie in 62)
Np-bh 115PTS cs 115die eine Gruppe Bewusstsein? (Antwort wie in 6)
Np-bh 116PTS cs 116die eine Geistgrundlage? (Antwort wie in 6)
Np-bh 117PTS cs 117die eine Geistfähigkeit? (Antwort wie in 6)
Np-bh 118PTS cs 118das eine Geistbewusstseinselement? (Antwort wie in 6)
Np-bh 119PTS cs 119die eine Geistobjektgrundlage? (Antwort wie in 66)
Np-bh 120PTS cs 120das eine Geistobjektelement? (Antwort wie in 69)
Diese Dinge oder was zu dieser Zeit noch an anderen bedingt entstandenen unkörperlichen Dingen anwesend ist, sind heilsam.
Der Abschnitt von der Leerheit
Np-bh 121PTS cs 121Zu dieser Zeit nun bestehen Dinge, (nämlich) Gruppen, Sinnesgrundlagen, Elemente, Nahrungsarten, Fähigkeiten, die Vertiefung, der Pfad, Kräfte, Wurzelursachen, Sinneseindruck, Gefühl, Wahrnehmung, Wille, Bewusstsein, die Gruppe Gefühl, die Gruppe Wahrnehmung, die Gruppe Gestaltungen, die Gruppe Bewusstsein, die Geistgrundlage, die Geistfähigkeit, das Geistbewusstseinselement, die Geistobjektgrundlage, das Geistobjektelement.
Diese Dinge oder was zu dieser Zeit noch an anderen bedingt entstandenen unkörperlichen Dingen besteht sind heilsam.
Np-bh 122PTS cs 122Welches sind die zu dieser Zeit bestehenden „Dinge“ (dhammā)? Die Gruppen Gefühl, Wahrnehmung, Gestaltungen und Bewusstsein.
Np-bh 123-145Welches sind die zu dieser Zeit bestehenden „Gruppen“ ...?
(Es folgen nun Fragen über sämtliche anderen Begriffe des § 121. Die Antworten sind gleichlautend mit den entsprechenden im „Zusammenfassenden Abschnitt“, z.B. 59, 64 usw.)
Diese Dinge usw.
Der zweite heilsame Bewusstseinszustand
Np-bh 146PTS cs 146Welche Dinge sind heilsam? Zu einer Zeit, wenn ein der Sinnensphäre angehörender heilsamer Bewusstseinszustand aufgestiegen ist, von Freude begleitet, mit Erkenntnis verbunden, vorbereitet, veranlasst durch irgend ein (Objekt, nämlich) ein Seh-, Hör-, Riech-, Schmeck-, Berührungs- oder Geistobjekt, zu dieser Zeit bestehen:
- Sinneseindruck usw. (wie in 1).
Diese Dinge usw.
Der dritte heilsame Bewusstseinszustand
Np-bh 147PTS cs 147Welche Dinge sind heilsam? Zu einer Zeit, wenn ein der Sinnensphäre angehörender heilsamer Bewusstseinszustand aufgestiegen ist, von Freude begleitet, nicht mit Erkenntnis verbunden, veranlasst durch irgend ein (Objekt, nämlich) ein Seh-, Hör-, Riech-, Schmeck-, Berührungs- oder Geistobjekt, zu dieser Zeit bestehen:
- Sinneseindruck usw.
- (wie in 1, jedoch ohne die folgenden Synonyme für „Erkenntnis“: Nr. 15,19, 28, 33, 36, 52, 54)
Diese Dinge usw.
Der zusammenfassende Abschnitt
Np-bh 148Zu dieser Zeit nun gibt es:
- Vier Gruppen
- zwei Sinnesgrundlagen
- zwei Elemente
- drei Nahrungsarten
- sieben Fähigkeiten (d.i. ohne die „Fähigkeit der Weisheit“)
- eine fünfgliedrige Vertiefung
- einen viergliedrigen Pfad (d.i. ohne „rechte Erkenntnis“)
- sechs Kräfte (d.i. ohne „Kraft der Weisheit“)
- zwei Wurzelursachen (d.i. ohne „Unverblendung“)
- einen Sinneseindruck
- usw. (wie in 58).
Diese Dinge usw.
Np-bh 149PTS cs 148
Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gruppe Gestaltungen?
- Sinneseindruck usw. (wie in 1)
- (Aus der Aufzählung in 1 fallen hier fort die zu anderen „Gruppen“ gehörenden Begriffe: Nr. 2, 3, 5, 9, 16, 17; ferner die Synonyme für „Erkenntnis“: Nr. 15, 19, 28, 33, 36, 52, 54.)
Diese Dinge oder was zu dieser Zeit noch an anderen bedingt entstandenen unkörperlichen Dingen besteht, (jedoch) mit Ausnahme der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Bewusstsein—das ist die dann bestehende Gruppe Gestaltungen.
Diese Dinge sind heilsam.
Der vierte heilsame Bewusstseinszustand
Np-bh 150PTS cs 150Welche Dinge sind heilsam? Zu einer Zeit, wenn ein der Sinnensphäre angehörender heilsamer Bewusstseinszustand aufgestiegen ist, von Freude begleitet, nicht mit Erkenntnis verbunden, vorbereitet, veranlasst durch irgend ein (Objekt, nämlich) ein Seh-, Hör-, Riech-, Schmeck-, Berührungs- oder Geistobjekt, zu dieser Zeit bestehen:
- Sinneseindruck usw.
- (wie in 1, jedoch ohne die folgenden Synonyme für „Erkenntnis“: Nr. 15, 19, 28, 33, 36, 52, 54).
Diese Dinge usw.
Der fünfte heilsame Bewusstseinszustand
Np-bh 151PTS cs 151Welche Dinge sind heilsam? Zu einer Zeit, wenn ein der Sinnensphäre angehörender heilsamer Bewusstseinszustand aufgestiegen ist, von Gleichmut begleitet, mit Erkenntnis verbunden, veranlasst durch irgendein (Objekt, nämlich) ein Seh-, Hör-, Riech-, Schmeck-, Berührungs- oder Geistobjekt, zu dieser Zeit bestehen:
- Sinneseindruck usw.
- (Aus der Aufzählung in 1 fallen fort: Nr. 8, 9, 17; es kommen hinzu: „Gleichmut“ (upekkhā), „Fähigkeit des Gleichmuts“ (upekkh’indriya).)
Diese Dinge usw.
Np-bh 152Was ist der zu dieser Zeit bestehende Sinneseindruck? (Antwort wie in 2)
Np-bh 153PTS cs 152Was ist das zu dieser Zeit bestehende Gefühl? Was zu dieser Zeit der weder wohlige noch nicht wohlige geistige (Zustand) ist, entstanden aus dem (innerhalb) des entsprechenden Geistbewusstseinselementes (bestehenden) Kontakt; die durch den geistigen Kontakt entstandene weder leidige noch freudige Empfindung; das durch geistigen Kontakt entstandene weder leidige noch freudige Gefühl.
(Fortsetzung wie in 4–8)
Np-bh 154PTS cs 153Was ist der zu dieser Zeit bestehende Gleichmut? Was zu dieser Zeit der weder wohlige noch nicht wohlige geistige (Zustand) ist, die durch geistigen Kontakt entstandene weder leidige noch freudige Empfindung; das durch geistigen Kontakt entstandene weder leidige noch freudige Gefühl, das ist der dann bestehende Gleichmut.
(Fortsetzung wie in 11–17)
Np-bh 155PTS cs 154Was ist die zu dieser Zeit bestehende Fähigkeit Gleichmut? (Antwort wie in 154)
(Fortsetzung wie in 19–57)
Der zusammenfassende Abschnitt
Np-bh 156Zu dieser Zeit nun gibt es:
- vier Gruppen
- zwei Sinnesgrundlagen
- zwei Elemente
- drei Nahrungsarten
- acht Fähigkeiten (statt der „Fähigkeit Freude“ in 74 steht hier die „Fähigkeit Gleichmut“)
- eine viergliedrige Vertiefung (d.i. Gedankenfassen, Überlegen, geistige Einspitzigkeit und Gleichmut)
- einen fünfgliedrigen Pfad
- sieben Kräfte
- drei Wurzelursachen
- ein Sinneseindruck
- usw. (wie in 58).
Np-bh 157PTS cs 155Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gruppe Gestaltungen?
- Sinneseindruck usw.
- (Aus der Aufzählung in 1 fallen hier fort: die zu anderen Gruppen gehörenden Begriffe Nr. 2, 3, 5, 9, 16, 17; ferner Nr. 8 „Entzücken“.)
Diese Dinge oder was zu dieser Zeit noch an anderen bedingt entstandenen unkörperlichen Dingen besteht, (jedoch) mit Ausnahmen der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Bewusstsein, das ist die dann bestehende Gruppe Gestaltungen.
Diese Dinge sind heilsam.
Der sechste heilsame Bewusstseinszustand
Np-bh 158PTS cs 156Welche Dinge sind heilsam? Zu einer Zeit, wenn ein der Sinnensphäre angehörender heilsamer Bewusstseinszustand aufgestiegen ist, von Gleichmut begleitet, mit Erkenntnis verbunden, vorbereitet, veranlasst durch irgend ein (Objekt, nämlich) ein Seh-, Hör-, Riech-, Schmeck-, Berührungs- oder Geistobjekt, zu dieser Zeit bestehen:
- Sinneseindruck usw.
- (siehe Aufzählung in 1, mit Veränderungen wie in 151)
Diese Dinge usw.
Der siebente heilsame Bewusstseinszustand
Np-bh 159PTS cs 157Welche Dinge sind heilsam? Zu einer Zeit, wenn ein der Sinnensphäre angehörender heilsamer Bewusstseinszustand aufgestiegen ist, von Gleichmut begleitet, nicht mit Erkenntnis verbunden, veranlasst durch irgend ein (Objekt, nämlich) ein Seh-, Hör-, Riech-, Schmeck-, Berührungs- oder Geistobjekt, zu dieser Zeit bestehen:
- Sinneseindruck usw.
- (siehe Aufzählung in 1, mit Veränderungen wie in 151; ferner fallen hier noch fort die Synonyme für „Erkenntnis“ Nr. 15, 19, 28, 33, 36, 52, 54)
Diese Dinge usw.
Der zusammenfassende Abschnitt
Np-bh 160Zu dieser Zeit nun gibt es:
- vier Gruppen
- zwei Sinnesgrundlagen
- zwei Elemente
- drei Nahrungsarten
- sieben Fähigkeiten (ohne Weisheit, statt „Freude“, „Gleichmut“)
- eine viergliedrige Vertiefung (siehe 156)
- einen viergliedrigen Pfad (ohne „rechte Erkenntnis“)
- sechs Kräfte (ohne „Weisheit“)
- zwei Wurzelursachen (ohne „Verblendung“)
- einen Sinneseindruck
- usw. (wie in 58).
Np-bh 161PTS cs 158Was ist die zu dieser Zeit bestehende Gruppe Gestaltungen?
- Sinneseindruck usw.
- (siehe Aufzählung in 1, mit Auslassungen wie in 149; ferner fällt hier noch fort Nr. 6 „Entzücken“)
Diese Dinge oder was zu dieser Zeit noch an anderen bedingt entstandenen unkörperlichen Dingen besteht, (jedoch) mit Ausnahmen der Gruppen Gefühl, Wahrnehmung und Bewusstsein, das ist die dann bestehende Gruppe Gestaltungen.
Diese Dinge sind heilsam.
Der achte heilsame Bewusstseinszustand
Np-bh 162PTS cs 159Welche Dinge sind heilsam? Zu einer Zeit, wenn ein der Sinnensphäre angehörender heilsamer Bewusstseinszustand aufgestiegen ist, von Gleichmut begleitet, nicht mit Erkenntnis verbunden, vorbereitet, veranlasst durch irgend ein (Objekt, nämlich) ein Seh-, Hör-, Riech-, Schmeck-, Berührungs- oder Geistobjekt, zu dieser Zeit bestehen:
- Sinneseindruck usw.
- (siehe Aufzählung in 1, mit Veränderungen wie in 159)
Diese Dinge usw.
2.1 Cittuppādakaṇḍa
2.1.1. Kāmāvacarakusala
2.1.1.1. Padabhājanī
Katame dhammā kusalā? Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā saddārammaṇaṁ vā gandhārammaṇaṁ vā rasārammaṇaṁ vā phoṭṭhabbārammaṇaṁ vā dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye—
Phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti,
Vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṁ hoti, cittassekaggatā hoti,
Saddhindriyaṁ hoti, vīriyindriyaṁ hoti, satindriyaṁ hoti, samādhindriyaṁ hoti, paññindriyaṁ hoti, manindriyaṁ hoti, somanassindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti,
Sammādiṭṭhi hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti,
Saddhābalaṁ hoti, vīriyabalaṁ hoti, satibalaṁ hoti, samādhibalaṁ hoti, paññābalaṁ hoti, hiribalaṁ hoti, ottappabalaṁ hoti,
Alobho hoti, adoso hoti, amoho hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, sammādiṭṭhi hoti,
Hirī hoti, ottappaṁ hoti,
Kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti,
Sati hoti, sampajaññaṁ hoti,
Samatho hoti, vipassanā hoti,
Paggāho hoti, avikkhepo hoti;
Ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā.
Katamo tasmiṁ samaye phasso hoti? Yo tasmiṁ samaye phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti.
Katamā tasmiṁ samaye vedanā hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā— ayaṁ tasmiṁ samaye vedanā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye saññā hoti? Yā tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye saññā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cetanā hoti? Yā tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajā cetanā sañcetanā cetayitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye cetanā hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— idaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ hoti.
Katamo tasmiṁ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṁ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo— ayaṁ tasmiṁ samaye vitakko hoti.
Katamo tasmiṁ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṁ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā— ayaṁ tasmiṁ samaye vicāro hoti.
Katamā tasmiṁ samaye pīti hoti? Yā tasmiṁ samaye pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa— ayaṁ tasmiṁ samaye pīti hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye sukhaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā— idaṁ tasmiṁ samaye sukhaṁ hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— ayaṁ tasmiṁ samaye cittassekaggatā hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṁ saddhābalaṁ— idaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ hoti? Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo— idaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye satindriyaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati— idaṁ tasmiṁ samaye satindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— idaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye paññindriyaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— idaṁ tasmiṁ samaye paññindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— idaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye somanassindriyaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā— idaṁ tasmiṁ samaye somanassindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye jīvitindriyaṁ hoti? Yo tesaṁ arūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ— idaṁ tasmiṁ samaye jīvitindriyaṁ hoti.
Katamā tasmiṁ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— ayaṁ tasmiṁ samaye sammādiṭṭhi hoti.
Katamo tasmiṁ samaye sammāsaṅkappo hoti? Yo tasmiṁ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo— ayaṁ tasmiṁ samaye sammāsaṅkappo hoti.
Katamo tasmiṁ samaye sammāvāyāmo hoti? Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo— ayaṁ tasmiṁ samaye sammāvāyāmo hoti.
Katamā tasmiṁ samaye sammāsati hoti? Yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati— ayaṁ tasmiṁ samaye sammāsati hoti.
Katamo tasmiṁ samaye sammāsamādhi hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— ayaṁ tasmiṁ samaye sammāsamādhi hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye saddhābalaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṁ saddhābalaṁ— idaṁ tasmiṁ samaye saddhābalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye vīriyabalaṁ hoti? Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo— idaṁ tasmiṁ samaye vīriyabalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye satibalaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati— idaṁ tasmiṁ samaye satibalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye samādhibalaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— idaṁ tasmiṁ samaye samādhibalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye paññābalaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— idaṁ tasmiṁ samaye paññābalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye hiribalaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā— idaṁ tasmiṁ samaye hiribalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye ottappabalaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā— idaṁ tasmiṁ samaye ottappabalaṁ hoti.
Katamo tasmiṁ samaye alobho hoti? Yo tasmiṁ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṁ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṁ anabhijjhā alobho kusalamūlaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye alobho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye adoso hoti? Yo tasmiṁ samaye adoso adussanā adussitattaṁ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye adoso hoti.
Katamo tasmiṁ samaye amoho hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi amoho kusalamūlaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye amoho hoti.
Katamā tasmiṁ samaye anabhijjhā hoti? Yo tasmiṁ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṁ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṁ anabhijjhā alobho kusalamūlaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye anabhijjhā hoti.
Katamo tasmiṁ samaye abyāpādo hoti? Yo tasmiṁ samaye adoso adussanā adussitattaṁ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye abyāpādo hoti.
Katamā tasmiṁ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— ayaṁ tasmiṁ samaye sammādiṭṭhi hoti.
Katamā tasmiṁ samaye hirī hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā— ayaṁ tasmiṁ samaye hirī hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye ottappaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā— idaṁ tasmiṁ samaye ottappaṁ hoti.
Katamā tasmiṁ samaye kāyapassaddhi hoti? Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa passaddhi paṭipassaddhi passambhanā paṭipassambhanā paṭipassambhitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye kāyapassaddhi hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cittapassaddhi hoti? Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa passaddhi paṭipassaddhi passambhanā paṭipassambhanā paṭipassambhitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye cittapassaddhi hoti.
Katamā tasmiṁ samaye kāyalahutā hoti? Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā— ayaṁ tasmiṁ samaye kāyalahutā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cittalahutā hoti? Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa lahutā lahupariṇāmatā adandhanatā avitthanatā— ayaṁ tasmiṁ samaye cittalahutā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye kāyamudutā hoti? Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā— ayaṁ tasmiṁ samaye kāyamudutā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cittamudutā hoti? Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā— ayaṁ tasmiṁ samaye cittamudutā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye kāyakammaññatā hoti? Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṁ kammaññabhāvo— ayaṁ tasmiṁ samaye kāyakammaññatā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cittakammaññatā hoti? Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa kammaññatā kammaññattaṁ kammaññabhāvo— ayaṁ tasmiṁ samaye cittakammaññatā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye kāyapāguññatā hoti? Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṁ paguṇabhāvo— ayaṁ tasmiṁ samaye kāyapāguññatā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cittapāguññatā hoti? Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa paguṇatā paguṇattaṁ paguṇabhāvo— ayaṁ tasmiṁ samaye cittapāguññatā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye kāyujukatā hoti? Yā tasmiṁ samaye vedanākkhandhassa saññākkhandhassa saṅkhārakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā— ayaṁ tasmiṁ samaye kāyujukatā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cittujukatā hoti? Yā tasmiṁ samaye viññāṇakkhandhassa ujutā ujukatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā— ayaṁ tasmiṁ samaye cittujukatā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye sati hoti? Yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati— ayaṁ tasmiṁ samaye sati hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye sampajaññaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— idaṁ tasmiṁ samaye sampajaññaṁ hoti.
Katamo tasmiṁ samaye samatho hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— ayaṁ tasmiṁ samaye samatho hoti.
Katamā tasmiṁ samaye vipassanā hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— ayaṁ tasmiṁ samaye vipassanā hoti.
Katamo tasmiṁ samaye paggāho hoti? Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo— ayaṁ tasmiṁ samaye paggāho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye avikkhepo hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— ayaṁ tasmiṁ samaye avikkhepo hoti.
Ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā.
Padabhājanīyaṁ niṭṭhitaṁ. Paṭhamabhāṇavāro.
2.1.1.2. Koṭṭhāsavāra
Tasmiṁ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti, pañcaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti, ekā vedanā hoti, ekā saññā hoti, ekā cetanā hoti, ekaṁ cittaṁ hoti, eko vedanākkhandho hoti, eko saññākkhandho hoti, eko saṅkhārakkhandho hoti, eko viññāṇakkhandho hoti, ekaṁ manāyatanaṁ hoti, ekaṁ manindriyaṁ hoti, ekā manoviññāṇadhātu hoti, ekaṁ dhammāyatanaṁ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā.
Katame tasmiṁ samaye cattāro khandhā honti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho.
Katamo tasmiṁ samaye vedanākkhandho hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā— ayaṁ tasmiṁ samaye vedanākkhandho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye saññākkhandho hoti? Yā tasmiṁ samaye saññā sañjānanā sañjānitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye saññākkhandho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṁ vīriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ jīvitindriyaṁ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṁ vīriyabalaṁ satibalaṁ samādhibalaṁ paññābalaṁ hiribalaṁ ottappabalaṁ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṁ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṁ samatho vipassanā paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṁ ṭhapetvā saññākkhandhaṁ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye viññāṇakkhandho hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— ayaṁ tasmiṁ samaye viññāṇakkhandho hoti.
Ime tasmiṁ samaye cattāro khandhā honti.
Katamāni tasmiṁ samaye dvāyatanāni honti? Manāyatanaṁ dhammāyatanaṁ.
Katamaṁ tasmiṁ samaye manāyatanaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— idaṁ tasmiṁ samaye manāyatanaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye dhammāyatanaṁ hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho— idaṁ tasmiṁ samaye dhammāyatanaṁ hoti.
Imāni tasmiṁ samaye dvāyatanāni honti.
Katamā tasmiṁ samaye dve dhātuyo honti? Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu.
Katamā tasmiṁ samaye manoviññāṇadhātu hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— ayaṁ tasmiṁ samaye manoviññāṇadhātu hoti.
Katamā tasmiṁ samaye dhammadhātu hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho— ayaṁ tasmiṁ samaye dhammadhātu hoti.
Imā tasmiṁ samaye dve dhātuyo honti.
Katame tasmiṁ samaye tayo āhārā honti? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro.
Katamo tasmiṁ samaye phassāhāro hoti? Yo tasmiṁ samaye phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye phassāhāro hoti.
Katamo tasmiṁ samaye manosañcetanāhāro hoti? Yā tasmiṁ samaye cetanā sañcetanā cetayitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye manosañcetanāhāro hoti.
Katamo tasmiṁ samaye viññāṇāhāro hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— ayaṁ tasmiṁ samaye viññāṇāhāro hoti.
Ime tasmiṁ samaye tayo āhārā honti.
Katamāni tasmiṁ samaye aṭṭhindriyāni honti? Saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ, manindriyaṁ, somanassindriyaṁ, jīvitindriyaṁ.
Katamaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṁ saddhābalaṁ— idaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ hoti? Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo— idaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye satindriyaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati— idaṁ tasmiṁ samaye satindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— idaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye paññindriyaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— idaṁ tasmiṁ samaye paññindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— idaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye somanassindriyaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā— idaṁ tasmiṁ samaye somanassindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye jīvitindriyaṁ hoti? Yo tesaṁ arūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ— idaṁ tasmiṁ samaye jīvitindriyaṁ hoti.
Imāni tasmiṁ samaye aṭṭhindriyāni honti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti? Vitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā.
Katamo tasmiṁ samaye vitakko hoti? Yo tasmiṁ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo— ayaṁ tasmiṁ samaye vitakko hoti.
Katamo tasmiṁ samaye vicāro hoti? Yo tasmiṁ samaye cāro vicāro anuvicāro upavicāro cittassa anusandhānatā anupekkhanatā— ayaṁ tasmiṁ samaye vicāro hoti.
Katamā tasmiṁ samaye pīti hoti? Yā tasmiṁ samaye pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa— ayaṁ tasmiṁ samaye pīti hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye sukhaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā— idaṁ tasmiṁ samaye sukhaṁ hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cittassekaggatā hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— ayaṁ tasmiṁ samaye cittassekaggatā hoti.
Idaṁ tasmiṁ samaye pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti.
Katamo tasmiṁ samaye pañcaṅgiko maggo hoti? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
Katamā tasmiṁ samaye sammādiṭṭhi hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— ayaṁ tasmiṁ samaye sammādiṭṭhi hoti.
Katamo tasmiṁ samaye sammāsaṅkappo hoti? Yo tasmiṁ samaye takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo— ayaṁ tasmiṁ samaye sammāsaṅkappo hoti.
Katamo tasmiṁ samaye sammāvāyāmo hoti? Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo— ayaṁ tasmiṁ samaye sammāvāyāmo hoti.
Katamā tasmiṁ samaye sammāsati hoti? Yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati— ayaṁ tasmiṁ samaye sammāsati hoti.
Katamo tasmiṁ samaye sammāsamādhi hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— ayaṁ tasmiṁ samaye sammāsamādhi hoti.
Ayaṁ tasmiṁ samaye pañcaṅgiko maggo hoti.
Katamāni tasmiṁ samaye satta balāni honti? Saddhābalaṁ, vīriyabalaṁ, satibalaṁ, samādhibalaṁ, paññābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ.
Katamaṁ tasmiṁ samaye saddhābalaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṁ saddhābalaṁ— idaṁ tasmiṁ samaye saddhābalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye vīriyabalaṁ hoti? Yo tasmiṁ samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo— idaṁ tasmiṁ samaye vīriyabalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye satibalaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati— idaṁ tasmiṁ samaye satibalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye samādhibalaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi— idaṁ tasmiṁ samaye samādhibalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye paññābalaṁ hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— idaṁ tasmiṁ samaye paññābalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye hiribalaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā— idaṁ tasmiṁ samaye hiribalaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye ottappabalaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā— idaṁ tasmiṁ samaye ottappabalaṁ hoti.
Imāni tasmiṁ samaye satta balāni honti.
Katame tasmiṁ samaye tayo hetū honti? Alobho, adoso, amoho.
Katamo tasmiṁ samaye alobho hoti? Yo tasmiṁ samaye alobho alubbhanā alubbhitattaṁ asārāgo asārajjanā asārajjitattaṁ anabhijjhā alobho kusalamūlaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye alobho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye adoso hoti? Yo tasmiṁ samaye adoso adussanā adussitattaṁ abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye adoso hoti.
Katamo tasmiṁ samaye amoho hoti? Yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi— ayaṁ tasmiṁ samaye amoho hoti.
Ime tasmiṁ samaye tayo hetū honti.
Katamo tasmiṁ samaye eko phasso hoti? Yo tasmiṁ samaye phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye eko phasso hoti.
Katamā tasmiṁ samaye ekā vedanā hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā— ayaṁ tasmiṁ samaye ekā vedanā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye ekā saññā hoti? Yā tasmiṁ samaye saññā sañjānanā sañjānitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye ekā saññā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye ekā cetanā hoti? Yā tasmiṁ samaye cetanā sañcetanā cetayitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye ekā cetanā hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye ekaṁ cittaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— idaṁ tasmiṁ samaye ekaṁ cittaṁ hoti.
Katamo tasmiṁ samaye eko vedanākkhandho hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā— ayaṁ tasmiṁ samaye eko vedanākkhandho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye eko saññākkhandho hoti? Yā tasmiṁ samaye saññā sañjānanā sañjānitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye eko saññākkhandho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye eko saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṁ vīriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ jīvitindriyaṁ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṁ vīriyabalaṁ satibalaṁ samādhibalaṁ paññābalaṁ hiribalaṁ ottappabalaṁ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṁ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṁ samatho vipassanā paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṁ ṭhapetvā saññākkhandhaṁ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye eko saṅkhārakkhandho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye eko viññāṇakkhandho hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— ayaṁ tasmiṁ samaye eko viññāṇakkhandho hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye ekaṁ manāyatanaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— idaṁ tasmiṁ samaye ekaṁ manāyatanaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye ekaṁ manindriyaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— idaṁ tasmiṁ samaye ekaṁ manindriyaṁ hoti.
Katamā tasmiṁ samaye ekā manoviññāṇadhātu hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu— ayaṁ tasmiṁ samaye ekā manoviññāṇadhātu hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye ekaṁ dhammāyatanaṁ hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho— idaṁ tasmiṁ samaye ekaṁ dhammāyatanaṁ hoti.
Katamā tasmiṁ samaye ekā dhammadhātu hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho— ayaṁ tasmiṁ samaye ekā dhammadhātu hoti.
Ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā.
Koṭṭhāsavāro.
2.1.1.3. Suññatavāra
Tasmiṁ kho pana samaye dhammā honti, khandhā honti, āyatanāni honti, dhātuyo honti, āhārā honti, indriyāni honti, jhānaṁ hoti, maggo hoti, balāni honti, hetū honti, phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, vedanākkhandho hoti, saññākkhandho hoti, saṅkhārakkhandho hoti, viññāṇakkhandho hoti, manāyatanaṁ hoti, manindriyaṁ hoti, manoviññāṇadhātu hoti, dhammāyatanaṁ hoti, dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā.
Katame tasmiṁ samaye dhammā honti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho— ime tasmiṁ samaye dhammā honti.
Katame tasmiṁ samaye khandhā honti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho— ime tasmiṁ samaye khandhā honti.
Katamāni tasmiṁ samaye āyatanāni honti? Manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ— imāni tasmiṁ samaye āyatanāni honti.
Katamā tasmiṁ samaye dhātuyo honti? Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu— imā tasmiṁ samaye dhātuyo honti.
Katame tasmiṁ samaye āhārā honti? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro— ime tasmiṁ samaye āhārā honti.
Katamāni tasmiṁ samaye indriyāni honti? Saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ, manindriyaṁ, somanassindriyaṁ, jīvitindriyaṁ— imāni tasmiṁ samaye indriyāni honti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye jhānaṁ hoti? Vitakko, vicāro, pīti, sukhaṁ, cittassekaggatā— idaṁ tasmiṁ samaye jhānaṁ hoti.
Katamo tasmiṁ samaye maggo hoti? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi— ayaṁ tasmiṁ samaye maggo hoti.
Katamāni tasmiṁ samaye balāni honti? Saddhābalaṁ, vīriyabalaṁ, satibalaṁ, samādhibalaṁ, paññābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ— imāni tasmiṁ samaye balāni honti.
Katame tasmiṁ samaye hetū honti? Alobho, adoso, amoho— ime tasmiṁ samaye hetū honti.
Katamo tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… ayaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti.
Katamā tasmiṁ samaye vedanā hoti …pe… ayaṁ tasmiṁ samaye vedanā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye saññā hoti …pe… ayaṁ tasmiṁ samaye saññā hoti.
Katamā tasmiṁ samaye cetanā hoti …pe… ayaṁ tasmiṁ samaye cetanā hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ hoti …pe… idaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ hoti.
Katamo tasmiṁ samaye vedanākkhandho hoti …pe… ayaṁ tasmiṁ samaye vedanākkhandho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye saññākkhandho hoti …pe… ayaṁ tasmiṁ samaye saññākkhandho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti …pe… ayaṁ tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti.
Katamo tasmiṁ samaye viññāṇakkhandho hoti …pe… ayaṁ tasmiṁ samaye viññāṇakkhandho hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye manāyatanaṁ hoti …pe… idaṁ tasmiṁ samaye manāyatanaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti …pe… idaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti.
Katamā tasmiṁ samaye manoviññāṇadhātu hoti …pe… ayaṁ tasmiṁ samaye manoviññāṇadhātu hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye dhammāyatanaṁ hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho— idaṁ tasmiṁ samaye dhammāyatanaṁ hoti.
Katamā tasmiṁ samaye dhammadhātu hoti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho— ayaṁ tasmiṁ samaye dhammadhātu hoti.
Ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā.
Suññatavāro. Paṭhamaṁ cittaṁ.
Katame dhammā kusalā? Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṁ vā …pe… dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe… ime dhammā kusalā.
Dutiyaṁ cittaṁ.
Katame dhammā kusalā? Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā saddārammaṇaṁ vā gandhārammaṇaṁ vā rasārammaṇaṁ vā phoṭṭhabbārammaṇaṁ vā dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, pīti hoti, sukhaṁ hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṁ hoti, vīriyindriyaṁ hoti, satindriyaṁ hoti, samādhindriyaṁ hoti, manindriyaṁ hoti, somanassindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṁ hoti, vīriyabalaṁ hoti, satibalaṁ hoti, samādhibalaṁ hoti, hiribalaṁ hoti, ottappabalaṁ hoti, alobho hoti, adoso hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, hirī hoti, ottappaṁ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā …pe….
Tasmiṁ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, sattindriyāni honti, pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, cha balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti …pe… ekaṁ dhammāyatanaṁ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā …pe….
Katamo tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṁ vīriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ jīvitindriyaṁ sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṁ vīriyabalaṁ satibalaṁ samādhibalaṁ hiribalaṁ ottappabalaṁ alobho adoso anabhijjhā abyāpādo hirī ottappaṁ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati samatho paggāho avikkhepo; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṁ ṭhapetvā saññākkhandhaṁ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti …pe… ime dhammā kusalā.
Tatiyaṁ cittaṁ.
Katame dhammā kusalā? Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṁ vā …pe… dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe… ime dhammā kusalā.
Catutthaṁ cittaṁ.
Katame dhammā kusalā? Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā saddārammaṇaṁ vā gandhārammaṇaṁ vā rasārammaṇaṁ vā phoṭṭhabbārammaṇaṁ vā dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṁ hoti, vīriyindriyaṁ hoti, satindriyaṁ hoti, samādhindriyaṁ hoti, paññindriyaṁ hoti, manindriyaṁ hoti, upekkhindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti, sammādiṭṭhi hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṁ hoti, vīriyabalaṁ hoti, satibalaṁ hoti, samādhibalaṁ hoti, paññābalaṁ hoti, hiribalaṁ hoti, ottappabalaṁ hoti, alobho hoti, adoso hoti, amoho hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, sammādiṭṭhi hoti, hirī hoti, ottappaṁ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, sampajaññaṁ hoti, samatho hoti, vipassanā hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā.
Katamo tasmiṁ samaye phasso hoti? Yo tasmiṁ samaye phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye phasso hoti.
Katamā tasmiṁ samaye vedanā hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye tajjāmanoviññāṇadhātusamphassajaṁ cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā— ayaṁ tasmiṁ samaye vedanā hoti …pe….
Katamā tasmiṁ samaye upekkhā hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā— ayaṁ tasmiṁ samaye upekkhā hoti …pe….
Katamaṁ tasmiṁ samaye upekkhindriyaṁ hoti? Yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā— idaṁ tasmiṁ samaye upekkhindriyaṁ hoti …pe… ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā …pe….
Tasmiṁ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, aṭṭhindriyāni honti, caturaṅgikaṁ jhānaṁ hoti, pañcaṅgiko maggo hoti, satta balāni honti, tayo hetū honti, eko phasso hoti …pe… ekaṁ dhammāyatanaṁ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā …pe….
Katamo tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā saddhindriyaṁ vīriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ jīvitindriyaṁ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṁ vīriyabalaṁ satibalaṁ samādhibalaṁ paññābalaṁ hiribalaṁ ottappabalaṁ alobho adoso amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṁ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṁ samatho vipassanā paggāho avikkhepo.
Ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṁ ṭhapetvā saññākkhandhaṁ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti …pe… ime dhammā kusalā.
Pañcamaṁ cittaṁ.
Katame dhammā kusalā? Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṁ vā …pe… dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe… ime dhammā kusalā.
Chaṭṭhaṁ cittaṁ.
Katame dhammā kusalā? Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā saddārammaṇaṁ vā gandhārammaṇaṁ vā rasārammaṇaṁ vā phoṭṭhabbārammaṇaṁ vā dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti, vedanā hoti, saññā hoti, cetanā hoti, cittaṁ hoti, vitakko hoti, vicāro hoti, upekkhā hoti, cittassekaggatā hoti, saddhindriyaṁ hoti, vīriyindriyaṁ hoti, satindriyaṁ hoti, samādhindriyaṁ hoti, manindriyaṁ hoti, upekkhindriyaṁ hoti, jīvitindriyaṁ hoti, sammāsaṅkappo hoti, sammāvāyāmo hoti, sammāsati hoti, sammāsamādhi hoti, saddhābalaṁ hoti, vīriyabalaṁ hoti, satibalaṁ hoti, samādhibalaṁ hoti, hiribalaṁ hoti, ottappabalaṁ hoti, alobho hoti, adoso hoti, anabhijjhā hoti, abyāpādo hoti, hirī hoti, ottappaṁ hoti, kāyapassaddhi hoti, cittapassaddhi hoti, kāyalahutā hoti, cittalahutā hoti, kāyamudutā hoti, cittamudutā hoti, kāyakammaññatā hoti, cittakammaññatā hoti, kāyapāguññatā hoti, cittapāguññatā hoti, kāyujukatā hoti, cittujukatā hoti, sati hoti, samatho hoti, paggāho hoti, avikkhepo hoti; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā …pe….
Tasmiṁ kho pana samaye cattāro khandhā honti, dvāyatanāni honti, dve dhātuyo honti, tayo āhārā honti, sattindriyāni honti, caturaṅgikaṁ jhānaṁ hoti, caturaṅgiko maggo hoti, cha balāni honti, dve hetū honti, eko phasso hoti …pe… ekaṁ dhammāyatanaṁ hoti, ekā dhammadhātu hoti; ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā— ime dhammā kusalā …pe….
Katamo tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti? Phasso cetanā vitakko vicāro cittassekaggatā saddhindriyaṁ vīriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ jīvitindriyaṁ sammāsaṅkappo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṁ vīriyabalaṁ satibalaṁ samādhibalaṁ hiribalaṁ ottappabalaṁ alobho adoso anabhijjhā abyāpādo hirī ottappaṁ kāyapassaddhi cittapassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati samatho paggāho avikkhepo.
Ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṁ ṭhapetvā saññākkhandhaṁ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṁ— ayaṁ tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti …pe… ime dhammā kusalā.
Sattamaṁ cittaṁ.
Katame dhammā kusalā? Yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṁ vā …pe… dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe… ime dhammā kusalā.
Aṭṭhamaṁ cittaṁ.
Aṭṭha kāmāvacaramahākusalacittāni.
Dutiyabhāṇavāro.