Knowledge and liberation

vijjā-vimutti
Threshold & awakening Going deeper Stage 7 of 8

Knowledge and liberation; the goal.

On the path: 7 · Insight and letting go — What has to be seen directly for clinging to end? Arising and passing away, the three characteristics, disenchantment, ceasing, letting go. → to this stage in the learning path

Related & connected

No semantic connections recorded.

Appears in

Across all traditions

Passages where vijjā-vimutti occurs literally — in the original, and, where a German translation of the same lines exists, in German.

  • Tipiṭaka · Majjhima Nikāya 29 Primary passage

    Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Buddha.

    Show the original (Pāli)

    So tena ñāṇadassanena na attānukkaṁseti, na paraṁ vambheti. So tena ñāṇadassanena na majjati nappamajjati na pamādaṁ āpajjati, appamatto samāno asamayavimokkhaṁ ārādheti. Aṭṭhānametaṁ, bhikkhave, anavakāso yaṁ so bhikkhu tāya asamayavimuttiyā parihāyetha. Iti kho, bhikkhave, nayidaṁ brahmacariyaṁ lābhasakkārasilokānisaṁsaṁ, na sīlasampadānisaṁsaṁ, na samādhisampadānisaṁsaṁ, na ñāṇadassanānisaṁsaṁ. Yā ca kho ayaṁ, bhikkhave, akuppā cetovimutti— etadatthamidaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ, etaṁ sāraṁ etaṁ pariyosānan”ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti. Mahāsāropamasuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.

    Read the whole text →

  • Pāli commentaries · pāthikavaggaṭṭhakathā · Pāli

    vijjā ti tisso vijjā| vimuttī ti dve vimuttiyo, cittassa ca adhimutti, nibbānañca| ettha ca aṭṭha samāpattiyo nīvaraṇādīhi suṭṭhu muttattā adhimutti nāma| nibbānaṃ sabbasaṅkhatato muttattā vimuttīti veditabbaṃ| khaye ñāṇa nti kilesakkhayakare ariyamagge ñāṇaṃ| anuppāde ñāṇa nti paṭisandhivasena anuppādabhūte taṃtaṃmaggavajjhakilesānaṃ vā anuppādapariyosāne uppanne ariyaphale ñāṇaṃ| tenevāha ‘‘khaye ñāṇanti maggasamaṅgissa ñāṇaṃ| anuppāde ñāṇanti phalasamaṅgissa ñāṇa’’nti| ime kho, āvuso tiādi ekake vuttanayeneva yojetabbaṃ| iti pañcatiṃsāya dukānaṃ vasena thero sāmaggirasaṃ dassesīti|

  • Tipiṭaka · psm · Pāli

    Vijjāvimuttī ti nekkhammaṃ vijjatīti vijjā, kāmacchandato muccatīti vimutti. Vijjanto muccati, muccanto vijjatīti – vijjāvimutti. Abyāpādo abyāpādaṃ (syā.) vijjatīti vijjā, byāpādato vimuccatīti vimutti. Vijjanto muccati, muccanto vijjatīti – vijjāvimutti…pe… arahattamaggo vijjatīti vijjā, sabbakilesehi muccatīti vimutti. Vijjanto muccati, muccanto vijjatīti – vijjāvimutti.

  • Śaivism · yogacintāmaṇi · Sanskrit

    hāreṇa tasyāmavasthāyāmīdṛśyeva prajñājāyate | eṣādhīḥ kārya viṣayanirmala jñānarūpatvāt kāryavimuktirityucyate | citta vimukti stridhā | caritārthā me buddhiḥ | guṇāḥ kṛtādhikārā giriśikhara patitā ivagrāvāṇo na punaḥ sthitiṃ yāsyanti | svakāraṇe pralayābhimukhānāmeṣāṃ mohākhya mūlakāraṇābhāvānniḥprayojanavattvācca kutaḥ pravāhaḥ | svātmībhūtaśca me samādhistasmin sati svarūpe pratiṣṭhoha mityetādṛśī trividhā cittavimuktiriti | tadasyāḥ samasta prajñāyāḥ p.

  • Logic & epistemology · Sphuṭārthā abhidharmakośavyākhyā · Sanskrit

    prakarṣita ity arthaḥ. tasyaivāśaikṣasya tadvacanaṃ vimuktivacanaṃ vimuktijñānavacanaṃ ca. nyāyyaṃ na śaikṣasyeti. adhimokṣaḥ saṃskṛtā vimuktir [Tib. 273a] iti. dhātvarthaikatvāt aṃgānāṃ saṃskṛtatvād iti. yathā samyagdṛṣṭyādīni saṃskṛtāni. tathā vimuktir api saṃskṛtaiva gṛhyate nāsaṃskṛtā. visabhāgatvād visadṛśatvāt. dve vimuktī sūtra ukte iti. rāgavirāgāc cetovimuktiḥ. avidyāvirāgāt prajñāvimuktir iti. cetovimuktiḥ prajñāvimuktiś cety arthaḥ. vimuktiskaṃdho 'pi sa eveti. śīlaskandhaḥ. samādhiskandhaḥ prajñāskandhaḥ. vimuktiskandhaḥ. vimuktijñānadarśanaś cety atra draṣṭavyaḥ.

The full search covers all 62 world canons — from Theravāda through Zen and Tibet to Hindu and Sufi:

All key terms · View in the 3D space · Search the canon (full text) · Open in the Dhamma Search (with translation)