19. Tissabuddhavaṁsa

“Siddhatthassa aparena,
Asamo appaṭipuggalo;
Anantatejo amitayaso,
Tisso lokagganāyako.

Tamandhakāraṁ vidhamitvā,
obhāsetvā sadevakaṁ;
Anukampako mahāvīro,
loke uppajji cakkhumā.

Tassāpi atulā iddhi,
atulaṁ sīlaṁ samādhi ca;
Sabbattha pāramiṁ gantvā,
dhammacakkaṁ pavattayi.

So buddho dasasahassimhi,
Viññāpesi giraṁ suciṁ;
Koṭisatāni abhisamiṁsu,
Paṭhame dhammadesane.

Dutiyo navutikoṭīnaṁ,
tatiyo saṭṭhikoṭiyo;
Bandhanāto pamocesi,
satte naramarū tadā.

Sannipātā tayo āsuṁ,
tisse lokagganāyake;
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ,
santacittāna tādinaṁ.

Khīṇāsavasatasahassānaṁ,
Paṭhamo āsi samāgamo;
Navutisatasahassānaṁ,
Dutiyo āsi samāgamo.

Asītisatasahassānaṁ,
tatiyo āsi samāgamo;
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ,
pupphitānaṁ vimuttiyā.

Ahaṁ tena samayena,
sujāto nāma khattiyo;
Mahābhogaṁ chaḍḍayitvā,
pabbajiṁ isipabbajaṁ.

Mayi pabbajite sante,
uppajji lokanāyako;
Buddhoti saddaṁ sutvāna,
pīti me upapajjatha.

Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ,
padumaṁ pārichattakaṁ;
Ubho hatthehi paggayha,
dhunamāno upāgamiṁ.

Catuvaṇṇaparivutaṁ,
tissaṁ lokagganāyakaṁ;
Tamahaṁ pupphaṁ gahetvā,
matthake dhārayiṁ jinaṁ.

Sopi maṁ buddho byākāsi,
janamajjhe nisīdiya;
‘Dvenavute ito kappe,
ayaṁ buddho bhavissati.

Padhānaṁ padahitvāna,
…pe…
hessāma sammukhā imaṁ’.

Tassāpi vacanaṁ sutvā,
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ;
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ,
dasapāramipūriyā.

Khemakaṁ nāma nagaraṁ,
janasandho nāma khattiyo;
Padumā nāma janikā,
tissassa ca mahesino.

Sattavassasahassāni,
Agāraṁ ajjha so vasi;
Guhāsela nārisaya nisabhā,
Tayo pāsādamuttamā.

Samatiṁsasahassāni,
nāriyo samalaṅkatā;
Subhaddānāmikā nārī,
ānando nāma atrajo.

Nimitte caturo disvā,
assayānena nikkhami;
Anūnaaṭṭhamāsāni,
padhānaṁ padahī jino.

Brahmunā yācito santo,
tisso lokagganāyako;
Vatti cakkaṁ mahāvīro,
yasavatiyamuttame.

Brahmadevo udayo ca,
ahesuṁ aggasāvakā;
Samaṅgo nāmupaṭṭhāko,
tissassa ca mahesino.

Phussā ceva sudattā ca,
ahesuṁ aggasāvikā;
Bodhi tassa bhagavato,
asanoti pavuccati.

Sambalo ca sirimā ceva,
ahesuṁ aggupaṭṭhakā;
Kisāgotamī upasenā,
ahesuṁ aggupaṭṭhikā.

So buddho saṭṭhiratano,
ahu uccattane jino;
Anūpamo asadiso,
himavā viya dissati.

Tassāpi atulatejassa,
āyu āsi anuttaro;
Vassasatasahassāni,
loke aṭṭhāsi cakkhumā.

Uttamaṁ pavaraṁ seṭṭhaṁ,
anubhotvā mahāyasaṁ;
Jalitvā aggikkhandhova,
nibbuto so sasāvako.

Valāhakova anilena,
sūriyena viya ussavo;
Andhakārova padīpena,
nibbuto so sasāvako.

Tisso jinavaro buddho,
Nandārāmamhi nibbuto;
Tatthevassa jinathūpo,
Tīṇiyojanamuggato”ti.

Tissassa bhagavato vaṁso sattarasamo.