23. Vessabhūbuddhavaṁsa

“Tattheva maṇḍakappamhi,
asamo appaṭipuggalo;
Vessabhū nāma nāmena,
loke uppajji nāyako.

Ādittaṁ vata rāgaggi,
taṇhānaṁ vijitaṁ tadā;
Nāgova bandhanaṁ chetvā,
patto sambodhimuttamaṁ.

Dhammacakkaṁ pavattente,
vessabhūlokanāyake;
Asītikoṭisahassānaṁ,
paṭhamābhisamayo ahu.

Pakkante cārikaṁ raṭṭhe,
lokajeṭṭhe narāsabhe;
Sattatikoṭisahassānaṁ,
dutiyābhisamayo ahu.

Mahādiṭṭhiṁ vinodento,
pāṭiheraṁ karoti so;
Samāgatā naramarū,
dasasahassī sadevake.

Mahāacchariyaṁ disvā,
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ;
Devā ceva manussā ca,
bujjhare saṭṭhikoṭiyo.

Sannipātā tayo āsuṁ,
vessabhussa mahesino;
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ,
santacittāna tādinaṁ.

Asītibhikkhusahassānaṁ,
paṭhamo āsi samāgamo;
Sattatibhikkhusahassānaṁ,
dutiyo āsi samāgamo.

Saṭṭhibhikkhusahassānaṁ,
tatiyo āsi samāgamo;
Jarādibhayabhītānaṁ,
orasānaṁ mahesino.

Ahaṁ tena samayena,
sudassano nāma khattiyo;
Nimantetvā mahāvīraṁ,
dānaṁ datvā mahārahaṁ;
Annapānena vatthena,
sasaṅghaṁ jinapūjayiṁ.

Tassa buddhassa asamassa,
cakkaṁ vattitamuttamaṁ;
Sutvāna paṇitaṁ dhammaṁ,
pabbajjamabhirocayiṁ.

Mahādānaṁ pavattetvā,
rattindivamatandito;
Pabbajjaṁ guṇasampannaṁ,
pabbajiṁ jinasantike.

Ācāraguṇasampanno,
vattasīlasamāhito;
Sabbaññutaṁ gavesanto,
ramāmi jinasāsane.

Saddhāpītiṁ upagantvā,
buddhaṁ vandāmi sattharaṁ;
Pīti uppajjati mayhaṁ,
bodhiyāyeva kāraṇā.

Anivattamānasaṁ ñatvā,
sambuddho etadabravi;
‘Ekatiṁse ito kappe,
ayaṁ buddho bhavissati.

Ahu kapilavhayā rammā,
…pe…
hessāma sammukhā imaṁ’.

Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ;
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ,
dasapāramipūriyā.

Anomaṁ nāma nagaraṁ,
suppatīto nāma khattiyo;
Mātā yasavatī nāma,
vessabhussa mahesino.

Cha ca vassasahassāni,
Agāraṁ ajjha so vasi;
Ruci suruci rativaḍḍhano,
Tayo pāsādamuttamā.

Anūnatiṁsasahassāni,
nāriyo samalaṅkatā;
Sucittā nāma sā nārī,
suppabuddho nāma atrajo.

Nimitte caturo disvā,
sivikāyābhinikkhami;
Chamāsaṁ padhānacāraṁ,
acarī purisuttamo.

Brahmunā yācito santo,
vessabhūlokanāyako;
Vatti cakkaṁ mahāvīro,
aruṇārāme naruttamo.

Soṇo ca uttaro ceva,
ahesuṁ aggasāvakā;
Upasanto nāmupaṭṭhāko,
vessabhussa mahesino.

Rāmā ceva samālā ca,
ahesuṁ aggasāvikā;
Bodhi tassa bhagavato,
mahāsāloti vuccati.

Sotthiko ceva rambho ca,
ahesuṁ aggupaṭṭhakā;
Gotamī sirimā ceva,
ahesuṁ aggupaṭṭhikā.

Saṭṭhiratanamubbedho,
hemayūpasamūpamo;
Kāyā niccharati rasmi,
rattiṁva pabbate sikhī.

Saṭṭhivassasahassāni,
āyu tassa mahesino;
Tāvatā tiṭṭhamāno so,
tāresi janataṁ bahuṁ.

Dhammaṁ vitthārikaṁ katvā,
vibhajitvā mahājanaṁ;
Dhammanāvaṁ ṭhapetvāna,
nibbuto so sasāvako.

Dassaneyyaṁ sabbajanaṁ,
vihāraṁ iriyāpathaṁ;
Sabbaṁ tamantarahitaṁ,
nanu rittā sabbasaṅkhārā.

Vessabhū jinavaro satthā,
Khemārāmamhi nibbuto;
Dhātuvitthārikaṁ āsi,
Tesu tesu padesato”ti.

Vessabhussa bhagavato vaṁso ekavīsatimo.