24. Kakusandhabuddhavaṁsa

“Vessabhussa aparena,
sambuddho dvipaduttamo;
Kakusandho nāma nāmena,
appameyyo durāsado.

Ugghāṭetvā sabbabhavaṁ,
cariyāya pāramiṁ gato;
Sīhova pañjaraṁ bhetvā,
patto sambodhimuttamaṁ.

Dhammacakkaṁ pavattente,
Kakusandhe lokanāyake;
Cattārīsakoṭisahassānaṁ,
Dhammābhisamayo ahu.

Antalikkhamhi ākāse,
yamakaṁ katvā vikubbanaṁ;
Tiṁsakoṭisahassānaṁ,
bodhesi devamānuse.

Naradevassa yakkhassa,
catusaccappakāsane;
Dhammābhisamayo tassa,
gaṇanāto asaṅkhiyo.

Kakusandhassa bhagavato,
eko āsi samāgamo;
Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ,
santacittāna tādinaṁ.

Cattālīsasahassānaṁ,
tadā āsi samāgamo;
Dantabhūmimanuppattānaṁ,
āsavārigaṇakkhayā.

Ahaṁ tena samayena,
khemo nāmāsi khattiyo;
Tathāgate jinaputte,
dānaṁ datvā anappakaṁ.

Pattañca cīvaraṁ datvā,
añjanaṁ madhulaṭṭhikaṁ;
Imetaṁ patthitaṁ sabbaṁ,
paṭiyādemi varaṁ varaṁ.

Sopi maṁ buddho byākāsi,
kakusandho vināyako;
‘Imamhi bhaddake kappe,
ayaṁ buddho bhavissati.

Ahu kapilavhayā rammā,
…pe…
hessāma sammukhā imaṁ’.

Tassāpi vacanaṁ sutvā,
bhiyyo cittaṁ pasādayiṁ;
Uttariṁ vatamadhiṭṭhāsiṁ,
dasapāramipūriyā.

Nagaraṁ khemāvatī nāma,
khemo nāmāsahaṁ tadā;
Sabbaññutaṁ gavesanto,
pabbajiṁ tassa santike.

Brāhmaṇo aggidatto ca,
āsi buddhassa so pitā;
Visākhā nāma janikā,
kakusandhassa satthuno.

Vasate tattha kheme pure,
sambuddhassa mahākulaṁ;
Narānaṁ pavaraṁ seṭṭhaṁ,
jātimantaṁ mahāyasaṁ.

Catuvassasahassāni,
Agāraṁ ajjha so vasi;
Kāmakāmavaṇṇakāmasuddhināmā,
Tayo pāsādamuttamā.

Samattiṁsasahassāni,
nāriyo samalaṅkatā;
Rocinī nāma sā nārī,
uttaro nāma atrajo.

Nimitte caturo disvā,
rathayānena nikkhami;
Anūnaaṭṭhamāsāni,
padhānaṁ padahī jino.

Brahmunā yācito santo,
kakusandho vināyako;
Vatti cakkaṁ mahāvīro,
migadāye naruttamo.

Vidhuro ca sañjīvo ca,
ahesuṁ aggasāvakā;
Buddhijo nāmupaṭṭhāko,
kakusandhassa satthuno.

Sāmā ca campānāmā ca,
ahesuṁ aggasāvikā;
Bodhi tassa bhagavato,
sirīsoti pavuccati.

Accuto ca sumano ca,
ahesuṁ aggupaṭṭhakā;
Nandā ceva sunandā ca,
ahesuṁ aggupaṭṭhikā.

Cattālīsaratanāni,
accuggato mahāmuni;
Kanakappabhā niccharati,
samantā dasayojanaṁ.

Cattālīsavassasahassāni,
Āyu tassa mahesino;
Tāvatā tiṭṭhamāno so,
Tāresi janataṁ bahuṁ.

Dhammāpaṇaṁ pasāretvā,
naranārīnaṁ sadevake;
Naditvā sīhanādaṁva,
nibbuto so sasāvako.

Aṭṭhaṅgavacanasampanno,
acchiddāni nirantaraṁ;
Sabbaṁ tamantarahitaṁ,
nanu rittā sabbasaṅkhārā.

Kakusandho jinavaro,
Khemārāmamhi nibbuto;
Tatthevassa thūpavaro,
Gāvutaṁ nabhamuggato”ti.

Kakusandhassa bhagavato vaṁso dvāvīsatimo.