Search the library

Interest, choice and not grasping — cetanā and chanda in the web of conditions A study record of an insight in meditation: …

… Cp. M. IT, 27: Jdha, thapati, bhikkhu anuppanndnam pdpakdnam akusaldnam dhammdnam anuppdddya chandam janeti vdyamati viriyam drabhati cittam pagganhdii padahati, uppanndnam akusaldnam dhammdnam pahdndya—pe—anuppanndnam akusaldnam dhammdnam …

… the full canonical formula the four bases of power are not merely «chanda, viriya, citta, vīmaṃsā», but in each case: «Chandasamādhi-padhānasaṅkhāra-samannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti» (SN 51.13 and …

… phasso hoti …pe… avikkhepo hoti …pe… ime dhammā abyākatā. Vīsati mahānayā. 2.1.8.7. Chandādhipateyyasuddhikapaṭipadā Katame dhammā abyākatā? Yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya …

… piturakkhitā mātāpiturakkhitā bhāturakkhitā bhaginirakkhitā ñātirakkhitā gottarakkhitā dhammarakkhitā sārakkhā saparidaṇḍā. Dasa bhariyāyo— dhanakkītā chandavāsinī bhogavāsinī paṭavāsinī odapattakinī obhaṭacumbaṭā dāsī ca bhariyā ca kammakārī ca bhariyā ca dhajāhaṭā …

… kālamakāsī’ti rājānaṁ mahāsudassanaṁ etadavoca: ‘Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni. Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi. Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni. Ettha, deva, chandaṁ …

Sammappadhānavibhaṅga 1. Suttantabhājanīya Cattāro sammappadhānā— idha bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ …

… abhiññeyyo. [808] Dukkhaṁ abhiññeyyaṁ; dukkhasamudayo abhiññeyyo; dukkhanirodho abhiññeyyo; dukkhassa samudayanirodho abhiññeyyo; dukkhassa chandarāganirodho abhiññeyyo; dukkhassa assādo abhiññeyyo; dukkhassa ādīnavo abhiññeyyo; dukkhassa nissaraṇaṁ abhiññeyyaṁ. Rūpaṁ abhiññeyyaṁ; rūpasamudayo …

… ākārehi pañcannaṁ indriyānaṁ samudayaṁ pajānāti? Adhimokkhatthāya āvajjanāya samudayo saddhindriyassa samudayo hoti, adhimokkhavasena chandassa samudayo saddhindriyassa samudayo hoti, adhimokkhavasena manasikārassa samudayo saddhindriyassa samudayo hoti, saddhindriyassa vasena ekattupaṭṭhānaṁ …

… jānitabbo, pubbāparaṁ jānitabbaṁ, katākataṁ jānitabbaṁ, kammaṁ jānitabbaṁ, adhikaraṇaṁ jānitabbaṁ, samatho jānitabbo, na chandāgati gantabbā, na dosāgati gantabbā, na mohāgati gantabbā, na bhayāgati gantabbā, saññāpanīye ṭhāne saññāpetabbaṁ, …

Dutiyanidānasutta Dutiyanidānasutta “Tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṁ samudayāya. Katamāni tīṇi? Atīte, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati; anāgate, bhikkhave, chandarāgaṭṭhāniye dhamme ārabbha chando jāyati; paccuppanne, bhikkhave, …

… ākārehi parisato kammāni vipajjanti— catuvaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te anāgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti, catuvaggakaraṇe kamme yāvatikā bhikkhū kammapattā te āgatā honti, …

… saṅghe voharitabbaṁ. Aparehipi, upāli, pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṅghe na voharitabbaṁ. Katamehi pañcahi? Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati, alajjī ca hoti— imehi kho, upāli, …

… Nīvaraṇagocchaka 2.8. Nīvaraṇagocchaka Vibhaṅgavāra Hetu Nīvaraṇaṁ dhammaṁ paṭicca nīvaraṇo dhammo uppajjati hetupaccayā— kāmacchandanīvaraṇaṁ paṭicca thinamiddhanīvaraṇaṁ uddhaccanīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇaṁ, kāmacchandanīvaraṇaṁ paṭicca uddhaccanīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ paṭicca thinamiddhanīvaraṇaṁ uddhaccanīvaraṇaṁ avijjānīvaraṇaṁ, …

… lobhā vicaranti loke; Āsā ca niṭṭhā ca kutonidānā, Ye samparāyāya narassa hontī”ti. <b>Chandānidānāni piyāni loke,</b> <b>Ye cāpi lobhā vicaranti loke;</b> <b>Āsā ca niṭṭhā ca itonidānā,</b> <b>Ye …

Iddhipādavibhaṅga 1. Suttantabhājanīya Cattāro iddhipādā— idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti. 1.1. Chandiddhipāda …

… akkhantiyā ādīnavā pañca bhayāni pañca diṭṭhadhammanibbānavādā. Pañcakaṁ. 6. Chakkamātikā Cha vivādamūlāni cha chandarāgā cha virodhavatthūni cha taṇhākāyā cha agāravā cha parihāniyā dhammā aparepi cha parihāniyā dhammā …

… rajanīyaṭṭhena madanīyaṭṭhena kāmā. Ime vuccanti vatthukāmā. Katame kilesakāmā? Chando kāmo rāgo kāmo chandarāgo kāmo, saṅkappo kāmo rāgo kāmo saṅkapparāgo kāmo, yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā …

… cakkhu rūpānaṁ saṁyojanaṁ, na rūpā cakkhussa saṁyojanaṁ. Yañca tattha tadubhayaṁ paṭicca uppajjati chandarāgo taṁ tattha saṁyojanaṁ …pe… na jivhā rasānaṁ saṁyojanaṁ, na rasā jivhāya saṁyojanaṁ. Yañca …

… bhikkhave, vaggakammaṁ? Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā te anāgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—vaggakammaṁ. Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā te …

… manussā vīmaṁsakā: ‘kiṁvādī panāyasmantānaṁ satthā kimakkhāyī’ti? Evaṁ puṭṭhā tumhe, āvuso, evaṁ byākareyyātha: ‘chandarāgavinayakkhāyī kho no, āvuso, satthā’ti. Evaṁ byākatepi kho, āvuso, assuyeva uttariṁ pañhaṁ pucchitāro— khattiyapaṇḍitāpi …

… Kathañca, āvuso, atītaṁ anvāgameti? Iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṁ iti rūpāti— tattha chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto atītaṁ anvāgameti. Iti me sotaṁ ahosi atītamaddhānaṁ …

… kāmataṇhāya yuttā bhavanti rūpataṇhā bhavataṇhā lakkhaṇena hārena, saṁyojane vajjamapassamānāti saṁyojanassa. Yo tattha chandarāgo tassa kiṁ padaṭṭhānaṁ? Sukhā vedanā dve ca indriyāni— sukhindriyañca somanassindriyañca. Iti sukhāya vedanāya …

… pārisuddhiyā saṅghappatto sañcicca na āroceti, āhaṭā hoti pārisuddhi. Pārisuddhihārakassa āpatti dukkaṭassā”ti. 21. Chandadānakathā Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi— “sannipatatha, bhikkhave, saṅgho kammaṁ karissatī”ti. Evaṁ vutte, aññataro …

… kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ hīnaṁ …pe… majjhimaṁ …pe… paṇītaṁ …pe… chandādhipateyyaṁ …pe… vīriyādhipateyyaṁ …pe… cittādhipateyyaṁ …pe… vīmaṁsādhipateyyaṁ …pe… chandādhipateyyaṁ hīnaṁ …pe… majjhimaṁ …pe… paṇītaṁ …

… dīghaṁ assāsapassāsaṁ addhānasaṅkhāte assasatipi passasatipi. Dīghaṁ assāsapassāsaṁ addhānasaṅkhāte assasatopi passasatopi chando uppajjati. Chandavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ assāsaṁ addhānasaṅkhāte assasati, chandavasena tato sukhumataraṁ dīghaṁ passāsaṁ addhānasaṅkhāte passasati, …

… bhikkhave, evarūpaṁ adhikaraṇaṁ yebhuyyasikāya vūpasametuṁ. Pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu salākaggāhāpako sammannitabbo— yo na chandāgatiṁ gaccheyya, na dosāgatiṁ gaccheyya, na mohāgatiṁ gaccheyya, na bhayāgatiṁ gaccheyya, gahitāgahitañca jāneyya. Evañca …

… Dhammānupassanāniddesa Kathañca bhikkhu ajjhattaṁ dhammesu dhammānupassī viharati? Idha bhikkhu santaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ “atthi me ajjhattaṁ kāmacchando”ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ “natthi me ajjhattaṁ kāmacchando”ti …

… ca ye aññe dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca tesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya na chandaṁ janeti, na vāyamati, olīnavuttiko ca hoti sāthaliko. Seyyathāpi so, brāhmaṇa, puriso sāratthiko sāragavesī …

Chandasamādhisutta Chandasamādhisutta “Chandañce, bhikkhave, bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ— ayaṁ vuccati chandasamādhi. …

… nekkhammaṁ, nissaraṇaṁ, paviveko, vosaggo, cariyā, jhānavimokkho, bhāvanā, adhiṭṭhānaṁ, jīvitaṁ. [19] <b>Nicchāto</b>ti nekkhammena kāmacchandato nicchāto, abyāpādena byāpādato nicchāto …pe… paṭhamena jhānena nīvaraṇehi nicchāto …pe… arahattamaggena sabbakilesehi nicchāto. …

… kho pana samayena caṇḍakāḷī bhikkhunī kismiñcideva adhikaraṇe paccākatā kupitā anattamanā evaṁ vadeti— “chandagāminiyo ca bhikkhuniyo, dosagāminiyo ca bhikkhuniyo, mohagāminiyo ca bhikkhuniyo, bhayagāminiyo ca bhikkhuniyo”ti. Yā tā …

… diṭṭhasuddhiyā vā sute vā sutasuddhiyā vā mute vā mutasuddhiyā vā khantiṁ akubbamāno chandaṁ akubbamāno pemaṁ akubbamāno rāgaṁ akubbamāno ajanayamāno asañjanayamāno anibbattayamāno anabhinibbattayamānoti— diṭṭhe sute khantimakubbamāno. Tenāha …

80. Chandaṁadatvāgamanasikkhāpada Pācittiyakaṇḍa Sahadhammikavagga 80. Chandaṁadatvāgamanasikkhāpada Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. …

… Pubbakaraṇaṁ Sammajjanī padīpo ca, udakaṁ āsanena ca; Uposathassa etāni, “pubbakaraṇa”nti vuccati. Pubbakiccaṁ Chanda, pārisuddhi, utukkhānaṁ, bhikkhunigaṇanā ca ovādo; Uposathassa etāni, “pubbakicca”nti vuccati. Pattakallaaṅgā Uposatho, yāvatikā ca …

… taṇhā, taṇhaṁ paṭicca pariyesanā, pariyesanaṁ paṭicca lābho, lābhaṁ paṭicca vinicchayo, vinicchayaṁ paṭicca chandarāgo, chandarāgaṁ paṭicca ajjhosānaṁ, ajjhosānaṁ paṭicca pariggaho, pariggahaṁ paṭicca macchariyaṁ, macchariyaṁ paṭicca ārakkho. Ārakkhādhikaraṇaṁ …

… vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, atthi me tesu chandarāgo. Yesaṁ pana, bhante, uruvelakappiyānaṁ manussānaṁ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā …

… saṁvāsapaṭikkhepo, sāmīcipaṭikkhepo. Cattāro pubbakiccā. Cattāro pattakallā. Cattāri anaññapācittiyāni. Catasso bhikkhusammutiyo. Cattāri agatigamanāni— chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati. Cattāri nāgatigamanāni— na chandāgatiṁ gacchati, na …

… kusalaṁ cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ hīnaṁ … majjhimaṁ … paṇītaṁ … chandādhipateyyaṁ … vīriyādhipateyyaṁ … cittādhipateyyaṁ … vīmaṁsādhipateyyaṁ … chandādhipateyyaṁ hīnaṁ … majjhimaṁ … paṇītaṁ …

… muni; Yaṁ viditvā sato caraṁ, tare loke visattikan”ti. <b>Idha diṭṭhasutamutaviññātesu,</b> <b>Piyarūpesu hemaka;</b> <b>Chandarāgavinodanaṁ,</b> <b>Nibbānapadamaccutaṁ. </b> <b>Idha diṭṭhasutamutaviññātesū</b>ti. <b>Diṭṭhan</b>ti cakkhunā diṭṭhaṁ; <b>sutan</b>ti sotena sutaṁ; <b>mutan</b>ti ghānena ghāyitaṁ …

… Nirodhaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Nirodhacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Vosaggaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Vosaggacariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Vimuttaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Vimutticariyaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Chandaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Chandassa mūlaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Chandassa pādaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Chandassa padhānaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. Chandassa ijjhanaṭṭhaṁ bujjhantīti—bojjhaṅgā. …

… dhammānaṁ upatthambhanaṭṭhena paññābalaṁ …pe… nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭhena paññābalaṁ. Idaṁ paññābalaṁ. Katamaṁ <b>hiribalaṁ?</b> Nekkhammena kāmacchandaṁ hirīyatīti— hiribalaṁ. Abyāpādena byāpādaṁ hirīyatīti—hiribalaṁ. Ālokasaññāya thinamiddhaṁ hirīyatīti—hiribalaṁ. Avikkhepena uddhaccaṁ hirīyatīti—hiribalaṁ. Dhammavavatthānena vicikicchaṁ …

… saññūpagā viññāṇaṭṭhiti, yā ca saṅkhārūpagā viññāṇaṭṭhiti, ime diṭṭhicaritassa puggalassa upakkilesā. Tattha yañca chandā agatigamanaṁ yañca dosā agatigamanaṁ, ime taṇhācaritassa puggalassa upakkilesā. Yañca bhayā agatigamanaṁ, yañca mohā …

… pana samayena saṅgho sannipatito hoti kenacideva karaṇīyena. Chabbaggiyā bhikkhū cīvarakammaṁ karontā ekassa chandaṁ adaṁsu. Atha kho saṅgho— “ayaṁ, āvuso, chabbaggiyo bhikkhu ekako āgato, handassa mayaṁ kammaṁ …

… sīlānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti? Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati; uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ …

Bāhirāniccachandādisutta Bāhirāniccachandādisutta “Yaṁ, bhikkhave, aniccaṁ, tatra vo chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo. Kiñca, …

… rajanīyaṭṭhena madanīyaṭṭhena kāmā— ime vuccanti vatthukāmā. Katame <b>kilesakāmā?</b> Chando kāmo rāgo kāmo chandarāgo kāmo; saṅkappo kāmo rāgo kāmo saṅkapparāgo kāmo; yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā …

… pipāsā uccāro passāvo ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassā— ime vuccanti pākaṭaparissayā. Katame paṭicchannaparissayā? Kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ kāmacchandanīvaraṇaṁ byāpādanīvaraṇaṁ thinamiddhanīvaraṇaṁ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ vicikicchānīvaraṇaṁ rāgo doso moho kodho upanāho makkho paḷāso issā macchariyaṁ …

… vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharati. Saṁvijjati bhagavato cakkhu, passati bhagavā cakkhunā rūpaṁ, chandarāgo bhagavato natthi, suvimuttacitto bhagavā. Saṁvijjati bhagavato sotaṁ, suṇāti bhagavā sotena saddaṁ, chandarāgo bhagavato …

… bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu nīvaraṇesu? Idha, bhikkhave, bhikkhu santaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ ‘atthi me ajjhattaṁ kāmacchando’ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ ‘natthi me ajjhattaṁ kāmacchando’ti …

… “Dhātunānattaṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṁ, saññānānattaṁ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṁ, saṅkappanānattaṁ paṭicca uppajjati chandanānattaṁ, chandanānattaṁ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṁ, pariḷāhanānattaṁ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṁ; no pariyesanānānattaṁ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṁ, …

… pubbamantamanissito. Atha vā “iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṁ— iti rūpā”ti tattha na chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati; na tadabhinandanto. Evampi pubbamantamanissito. “Iti me …

… passāvo ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassā iti vā. Ime vuccanti pākaṭaparissayā. Katame <b>paṭicchannaparissayā</b>? Kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ kāmacchandanīvaraṇaṁ byāpādanīvaraṇaṁ thinamiddhanīvaraṇaṁ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ vicikicchānīvaraṇaṁ rāgo doso moho kodho upanāho makkho paḷāso issā macchariyaṁ …

… phalakkhaṇe, nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṁ. Sammādiṭṭhiyā ime pañca vivekā. Imesu pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ. <b>Sammādiṭṭhiyā katame pañca virāgā?</b> Vikkhambhanavirāgo, tadaṅgavirāgo, samucchedavirāgo, paṭippassaddhivirāgo, nissaraṇavirāgo. …

… vattanti, na lomaṁ pātenti, na netthāraṁ vattanti, na bhikkhū khamāpenti, akkosanti paribhāsanti chandagāmitā dosagāmitā mohagāmitā bhayagāmitā pāpenti, pakkamantipi, vibbhamantipi. Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti …

… kismiṁ sati piyāppiyaṁ hoti; kismiṁ asati piyāppiyaṁ na hotī”ti? “Piyāppiyaṁ kho, devānaminda, chandanidānaṁ chandasamudayaṁ chandajātikaṁ chandapabhavaṁ; chande sati piyāppiyaṁ hoti; chande asati piyāppiyaṁ na hotī”ti. “Chando …

… uttariṁ pañhaṁ pucchi: “ime pana, bhante, pañcupādānakkhandhā kiṁmūlakā”ti? “Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā chandamūlakā”ti. “Taṁyeva nu kho, bhante, upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, udāhu aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānan”ti? “Na kho, …

… “Dhātunānattaṁ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṁ, saññānānattaṁ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṁ, saṅkappanānattaṁ paṭicca uppajjati chandanānattaṁ, chandanānattaṁ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṁ, pariḷāhanānattaṁ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṁ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṁ? Rūpadhātu …pe… …

… bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṁ, saññānānattaṁ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṁ, phassa … vedanā … chanda … pariḷāha … pariyesanānānattaṁ paṭicca uppajjati lābhanānattaṁ; no lābhanānattaṁ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṁ, no …

… rūpassa assādo. Yaṁ rūpaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, ayaṁ rūpassa ādīnavo. Yo rūpasmiṁ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ, idaṁ rūpassa nissaraṇaṁ. Yaṁ vedanaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ vedanāya assādo. …

… rūpassa assādo. Yaṁ rūpaṁ aniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ— ayaṁ rūpassa ādīnavo. Yo rūpasmiṁ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ— idaṁ rūpassa nissaraṇaṁ. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṁ …

… pañhaṁ apucchi: “Ime kho pana, bhante, pañcupādānakkhandhā kiṁmūlakā”ti? “Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā chandamūlakā”ti …pe… taññeva nu kho, bhante, upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā udāhu aññatra pañcahi upādānakkhandhehi upādānan”ti? …

… bojjhaṅgānaṁ āhārañca anāhārañca desessāmi; taṁ suṇātha. Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā kāmacchandassa uppādāya, uppannassa vā kāmacchandassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, subhanimittaṁ. Tattha ayonisomanasikārabahulīkāro— ayamāhāro anuppannassa …

… bhikkhave, sammappadhānā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ …

… saṁyogo visaṁyogo dhammapariyāyo? Itthī, bhikkhave, ajjhattaṁ itthindriyaṁ manasi karoti— itthikuttaṁ itthākappaṁ itthividhaṁ itthicchandaṁ itthissaraṁ itthālaṅkāraṁ. Sā tattha rajjati tatrābhiramati. Sā tattha rattā tatrābhiratā bahiddhā purisindriyaṁ manasi …

… Katakiccaṁ anāsavaṁ; Pāraguṁ sabbadhammānaṁ, Atthi pañhena āgamaṁ; Aññāvimokkhaṁ pabrūhi, Avijjāya pabhedanan”ti. <b>Pahānaṁ kāmacchandānaṁ,</b> (udayāti bhagavā) <b>Domanassāna cūbhayaṁ;</b> <b>Thinassa ca panūdanaṁ,</b> <b>Kukkuccānaṁ nivāraṇaṁ. </b> <b>Pahānaṁ kāmacchandānan</b>ti. <b>Chando</b>ti …

… assādo. Yaṁ rūpaṁ aniccaṁ, taṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ— ayaṁ rūpassa ādīnavo. Yo rūpasmiṁ chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ— idaṁ rūpassa nissaraṇaṁ. Yaṁ vedanaṁ paṭicca …pe… yaṁ saññaṁ paṭicca … yaṁ …

… vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Cattāro sammappadhānā. Idhāvuso, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati. Uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ …

Chandarāgasutta Chandarāgasutta Sāvatthinidānaṁ. “Yo, bhikkhave, rūpasmiṁ chandarāgo taṁ pajahatha. Evaṁ taṁ rūpaṁ pahīnaṁ bhavissati …

Ajjhattaaniccachandarāgasutta Ajjhattaaniccachandarāgasutta “Yaṁ, bhikkhave, aniccaṁ, tatra vo chandarāgo pahātabbo. Kiñca, bhikkhave, aniccaṁ? Cakkhu, bhikkhave, …

Anattachandādisutta Anattachandādisutta “Yo, bhikkhave, anattā, tatra vo chando pahātabbo, rāgo pahātabbo, chandarāgo pahātabbo. Ko …

… āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca: “kimatthiyaṁ nu kho, bho ānanda, samaṇe gotame brahmacariyaṁ vussatī”ti? “Chandappahānatthaṁ kho, brāhmaṇa, bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti. “Atthi pana, bho ānanda, maggo atthi paṭipadā etassa …

… imesu catūsu indriyesu saddahanā okappanā, idaṁ saddhindriyaṁ. Tattha yā saddhādhipateyyā cittekaggatā, ayaṁ chandasamādhi. Samāhite citte kilesānaṁ vikkhambhanatāya paṭisaṅkhānabalena vā bhāvanābalena vā, idaṁ pahānaṁ. Tattha ye assāsapassāsā …

… khalu āditoyeva sutte nikkhipissanti. Yathā kiṁ bhave cattārimāni, bhikkhave, agatigamanāni. Tattha yañca chandāgatiṁ gacchati yañca bhayāgatiṁ gacchati, ayaṁ lobho akusalamūlaṁ. Yaṁ dosā, ayaṁ dosoyeva. Yaṁ mohā, …

… mohasallena saññūpagaṁ diṭṭhisallena nandūpasecanaṁ saṅkhārūpagaṁ viññāṇaṁ tiṭṭhati. Catūhi viññāṇaṭṭhitīhi catubbidhaṁ agatiṁ gacchanti chandā dosā bhayā mohā. Rāgena chandā agatiṁ gacchati, dosena dosā agatiṁ gacchati, mohena mohā …

… thullanandā samaggena saṅghena ukkhittaṁ bhikkhuniṁ dhammena vinayena satthusāsanena anapaloketvā kārakasaṅghaṁ anaññāya gaṇassa chandaṁ osāressatī”ti …pe… “saccaṁ kira, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī samaggena saṅghena ukkhittaṁ bhikkhuniṁ dhammena vinayena …

… Pubbakaraṇaṁ Sammajjanī padīpo ca, udakaṁ āsanena ca; Uposathassa etāni, “pubbakaraṇa”nti vuccati. Pubbakiccaṁ Chanda, pārisuddhi, utukkhānaṁ, bhikkhugaṇanā ca ovādo; Uposathassa etāni, “pubbakicca”nti vuccati. Pattakallaaṅgā Uposatho, yāvatikā ca …

… samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo— idaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ hoti. Katamaṁ tasmiṁ …

… samaye cetasiko vīriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittachandatā anikkhittadhuratā dhurasampaggāho vīriyaṁ vīriyindriyaṁ vīriyabalaṁ sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ— idaṁ tasmiṁ samaye vīriyindriyaṁ …

… dhammā yogavippayuttā yoganiyā.) 2.3.2.8. Nīvaraṇagocchaka 2.3.2.8.1. Nīvaraṇaduka Katame dhammā nīvaraṇā? Cha nīvaraṇā— kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ, avijjānīvaraṇaṁ. Tattha katamaṁ kāmacchandanīvaraṇaṁ? Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī …